89. Φιλοσοφία: Νόμος του Εννιά (Β’)

89. Φιλοσοφία: Νόμος του Εννιά (Β’)

- in Φιλοσοφία
0

Νικόδημος

1. Όπως είδαμε, ο Νόμος του 9 είναι ο νόμος της ολοκλήρωσης και τελειότητας.

Περιέχει, όπως φαίνεται και στο Εννεάγραμμα, τους άλλους νόμους. Ο απλός κύκλος είναι η Ενότητα. Αν διπλωθεί έτσι που το 1 να κολλά στο 8, το 2 στο 7 κλπ, μας δίνει τη Δυάδα. Το τρίγωνο αντιπροσωπεύει τον Νόμο του 3. Ο Νόμος του 4 υποδηλώνεται με τα 4 σημεία στη δίπλωση του κύκλου (1-8, 2-7, 3-6, 4-5). Το 5 είναι ο κεντρικός αριθμός και υποδείχνει τον Νόμο του 5. Ο Νόμος  του 6 αντιπροσωπεύεται στις έξι γωνίες του σχήματος 1-4-2-8-5-7-1. Ο Νόμος του 7 είναι οι επαναλαμβανόμενοι αυτοί αριθμοί (το κλάσμα 1/7). Ο Νόμος του 8 είναι η Οκτάβα, δηλαδή οι επτά αριθμοί και τα δύο ημιτόνια ή διάκενα.

Ο ίδιος ο αριθμός 9 αντιπροσωπεύει το τέλειο τετράγωνο (9=3×3) ως τελευταίος των απλών.

Πολλαπλασιάζοντας το 9 επί 9 έχουμε 81 (ο ένας αριθμός απέναντι στον άλλο στα δύο τόξα του κύκλου). Ομοίως στον πολλαπλασιασμό 8×9=72 και ούτω καθεξής ως το 5×9=45, οπότε αντιστρέφεται η θέση των αριθμών.

2. Είδαμε πως σε διάφορες παραδόσεις, ο 9 εκφράζει μια ομάδα δυνάμεων ή ανώτερων όντων όπως η Εννεάδα θεών στην Αίγυπτο και οι 9 Μούσες στην Ελλάδα.

Στη Βεδική Παράδοση το σύμπαν θεωρείται να έχει 9 κόσμους ή τρία μεγάλα επίπεδα με τρεις σφαίρες το καθένα, δηλαδή Ουρανός (με τρεις σφαίρες), Μεσοχώρος (πάλι με τρεις) και Γή (με τρεις) όπου σε κάθε σφαίρα δεσπόζει ένας από τους τρεις γκούνα (sattva, rajas tamas).

Η Σκανδιναβική μυθολογία επίσης διατήρησε την ιδέα των 9 κόσμων αλλά δίχως πολλές άλλες πληροφορίες. Ομοίως η Ιαπωνία.

Ένα φυσικό φαινόμενο είναι η ανθρώπινη κύηση που συνήθως διαρκεί 9 ηλιακούς μήνες(ή 10 της σελήνης).

Στο σώμα υπάρχουν 9 οπές ή δίοδοι: 2 μάτια, 2 αυτιά, 2 ρουθούνια, το στόμα, το σεξουαλικό όργανο και ο πρωκτός.

3. Το φιλοσοφικό σύστημα Vaiśeṣika των Ινδιών (προσιδιάζον στη Φυσική και Χημεία) στηρίζεται σε 9 βασικά στοιχεία: γη, νερό, φωτιά, αέρας, αιθέρας, χρόνος, χώρος, πνεύμα, νοημοσύνη. Αλλά αυτά είναι μάλλον αυθαίρετα – ειδικά τα 4 τελευταία – αφού ο χρόνος καθαυτός δεν είναι στοιχείο και ο χώρος είναι στην πραγματικότητα ο «αιθέρας» (ākāśa).

Ο Βουδισμός αναφέρει 9 μεγάλες αρετές του ίδιου του Βούδα: τελειότητα, φώτιση, άψογη συμπεριφορά, ευγενής ομιλία, γνώση του σύμπαντος, διδασκαλία ανθρώπων, καθοδήγηση θεών, κατανόηση, μακαριότητα. Αλλά και αυτές είναι μάλλον αυθαίρετες και οπωσδήποτε δεν ανήκουν ακόμα και σε ανθρώπους που ακολουθούν μια γνήσια πειθαρχία προς τη φώτιση και τελειότητα.

Στην Ποιητική της Βεδικής Παράδοσης επισημαίνονται 9 αισθήματα (ή διαθέσεις) όπως ηρωισμός, έρως, θυμός κλπ. Αυτά χρειάζονται περισσότερη αναλυτική προσέγγιση σε άλλη μελέτη.

4. Από διαφορετικά φιλοσοφικά συστήματα (Sāṅkhya, Vedānta) εξάγεται ο κύκλος των 9 σημείων που δίνει την εξέλιξη και δομή του σύμπαντος. Ο Κύκλος αυτός σχετίζεται με το Εννεάγραμμα κι εκφράζει τον Νόμο του 9, αλλά δίνει διαφορετική προοπτική.

Στην αρχή είναι το Brahman, Πνεύμα Απόλυτο, αυθύπαρκτο, πέρα από αισθήσεις και νου. Είναι η Πρωταρχή και Πρωταιτία των πάντων και είναι μέσα στα πάντα, ο Εαυτός του σύμπαντος.

Έχει τη Φύση του, μια πρωτουσία που περιέχει όλες τις δυνατότητες, όλη τη γνώση και όλη την ενέργεια για τη δημιουργία. Λέγεται να είναι ζωή ατελεύτητη (sat ‘ον αμετάβλητο’), παντογνωσία (cit ‘συνείδηση, νοημοσύνη’) και μακαριότητα (ānanda ‘αδιάλειπτη ευτυχία’) σε μια ενότητα.

Στο 3 (Φανερωμένη Φύση) κάποιες δυνατότητες εκδηλώνονται σύμφωνα με την Απόλυτη Βούληση και η ενέργεια διαφοροποιείται στους τρεις γκούνα οι οποίοι, πάντα υπό την Απόλυτη Βούληση, δημιουργούν όλα τα άλλα.

Στο 4 οι τρεις γκούνα ξανασμίγουν σε ισορροπία σχηματίζοντας το οικουμενικό αίσθημα ύπαρξης που, φέροντας το πνεύμα του Απολύτου και της Φύσης του, εισέρχεται σε όλα. Στον άνθρωπο γίνεται ο νους, το νοητικό σώμα με τα δικά του όργανα, που θα κυβερνά τα επόμενα επίπεδα.

Ο Αιθέρας (5) είναι ο χώρος όπου τα πάντα ενσωματώνονται για να υπάρχουν και να κινούνται. Ιδιότητα του είναι η σιωπή από όπου εγείρονται όλες οι δονήσεις.

Ο Αέρας μεταφέρει τις δονήσεις, στηρίζει τα πολυποίκιλα όντα, δίνοντας την ζωτική πνοή και προκαλώντας κάθε κίνηση.

Το πυρ εκδηλώνει τις μορφές των όντων παρέχοντας φως κι ενέργεια.

Το Ύδωρ διατρέφει και κρατά ενιαία τη μορφή με τις ιδιότητες της.

Τέλος, κάθε μορφή ενσωματώνεται στη γη για να υπάρχει και να κινείται στον υλικό κόσμο.

5. Η εξέλιξη του σύμπαντος ολοκληρώνεται με το υλικό επίπεδο.

Βέβαια, οι πλείστοι άνθρωποι νομίζουμε πως η εξέλιξη ξεκινά από την ύλη (η οποία παραμένει εντελώς άγνωστη ως ουσία) και πως μια κατώτερη υλική μορφή εξελίσσεται σε μια ανώτερη με βαθμιαίες, μικρές ή μεγάλες αλλαγές και τυχαίες επιλογές (random selection). Αυτή είναι η σύγχρονη «επιστημονική» θεώρηση που έχει πάρα πολλούς οπαδούς.

Το πρόβλημα με αυτή τη θεώρηση είναι πως δεν αρχίζει με νοημοσύνη και τάξη ενώ η τάξη που παρατηρείται στα φυσικά φαινόμενα υποδείχνει νοημοσύνη.

Η εξέλιξη στη Βεδική Παράδοση μπορεί να είναι λαθεμένη στον υλικό κόσμο, μα τουλάχιστον αρχίζει με νοημοσύνη και έχει τάξη.

Δείτε όλες τις δημοσιεύσεις της σειράς “Φιλοσοφία

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may also like

Ευφυΐα και Κλασική Μουσική

Χρήστος Ξενάκης Το 2011 δημοσιεύτηκε το άρθρο «Γιατί