Κάθε Έλληνας και Ευρωπαίος πρέπει να γνωρίζει αυτήν την τελική και αποφασιστική μάχη όπου ο Μεγαλέξανδρος (ο 3ος της Μακεδονίας) κατατρόπωσε τα στρατεύματα του Δαρείου του 3ου της Περσίας κι εξάλειψε κάθε απειλή για τη Δύση για πολλούς αιώνες.
Το 334 ο Έλληνας πολέμαρχος νίκησε τους Πέρσες στη μάχη του Γρανικού ποταμού και το επόμενο έτος 333πκχ τους νίκησε ξανά στη μάχη της Ισσού, οπότε ο Δαρείος χρειάστηκε δυο έτη για να ανασυνταχθεί και να πολεμήσει πάλι τους Έλληνες με δυνάμεις αριθμητικά πολύ ανώτερες.
Αυτήν τη φορά το περσικό επιτελείο ήταν αποφασισμένο να μην κάνει τα λάθη που έφεραν τις προηγούμενες ήττες. Ο Αλέξανδρος είχε εξουδετερώσει εντελώς τον περσικό στόλο και κατείχε πλέον όχι μόνο τα παράλια της ανατολικής Μεσογείου μα επίσης τεράστιες εκτάσεις – όλη την Ανατολία (= σημερινή Τουρκία), μέρη της Συρίας και της Μεσοποταμίας. Ο Δαρείος είχε παρακολουθήσει την πορεία των Ελλήνων και είχε συγκεντρώσει στα Γαυγάμηλα (ή Άρβυλα), 30 χλμ βορειοανατολικά της σημερινής Μοσούλης, πάνω από 100.000 πεζούς και ιππείς, 200 δρεπανοφόρα άρματα και 15 ελέφαντες που τρόμαζαν τους Έλληνες.
Στη μάχη της Ισσού ο πολυπληθής περσικός στρατός είχε παγιδευθεί σε μια στενή λωρίδα ανάμεσα στη θάλασσα και υψώματα έτσι που να μη μπορεί να χρησιμοποιήσει τις μάζες των πεζών και ιππέων και τα άρματά του αποτελεσματικά. Τώρα το πεδίο ήταν άπλετο και οι περσικές δυνάμεις είχαν τον χώρο και τη διάταξη που ήθελαν για να εκμεταλλευθούν τον υπέρτερο αριθμό τους. Επί μέρες οι Πέρσες ίσιωναν υψώματα και γέμιζαν λακκούβες και αυλάκια ώστε να έχουν εντελώς επίπεδη επιφάνεια για τα τρομερά άρματά τους. Στο ευρύτατο, ισοπεδωμένο πεδίο τα άρματα και το ιππικό θα μπορούσαν εύκολα και γρήγορα να κυκλώσουν τις 47.000 Έλληνες.
Δυστυχώς για τον Δαρείο, ο αήττητος Έλληνας στρατηλάτης είχε προβλέψει το περσικό σχέδιο και κάθε απειλή του. Έτσι υλοποίησε μια ανορθόδοξη διάταξη βάζοντας το πεζικό σε διαγώνιο σχήμα στο κέντρο με ιππείς και στις δυο πλευρές και ισχυρές εφεδρείες πίσω. Εξάλλου, οι Έλληνες ήταν πολύ καλύτεροι πολεμιστές και είχαν ήδη αρκετές νίκες.
Οι Έλληνες – πράσινο. Το βαθύ πράσινο είναι οι οπλίτες και τοξότες. Το ελαφρύ πράσινο είναι το ιππικό και το κίτρινο είναι η επίλεκτη ομάδα (με ιππικό) που επιτίθεται με τον Αλέξανδρο (κίτρινο) στον Δαρείο (κίτρινο στο κόκκινο που είναι οι πεζοί και η φρουρά του αυτοκράτορα. Το ιππικό είναι καφέ και τα άρματα λευκό).
Το πρωί, 1η Οκτωβρίου 331 οι Έλληνες επιτέθηκαν και νίκησαν αφού μια ισχυρή ομάδα ιππικού ρίχτηκε κατά του ίδιου του Δαρείου και τον ανάγκασε να τραπεί σε άτακτη φυγή!
