Διαβάζω ένα άρθρο (από το Γραφείο Σύνταξης), Καθημερινή, 3/7/26 ‘AI και η «εκδίκηση» των φιλοσόφων’:
Νωρίτερα φέτος, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης δημοσίευσε στοιχεία που δείχνουν ότι οι απόφοιτοι φιλοσοφίας στις ΗΠΑ έχουν ελαφρώς περισσότερες πιθανότητες να βρουν δουλειά σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους που σπούδασαν πληροφορική. Το 2024, το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, το 7% όσων είχαν σπουδάσει πληροφορική ήταν άνεργοι, έναντι μόλις 5,1% των αποφοίτων φιλοσοφίας. Πολλοί προσλαμβάνονται απευθείας από τις ίδιες τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Οι φοιτητές λαμβάνουν προσφορές εργασίας πριν ακόμη αποφοιτήσουν, αναφέρει ο Λουτσιάνο Φλορίδι, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Yale. Ακαδημαϊκοί μετακινούνται επίσης προς τον συγκεκριμένο κλάδο, προσθέτει.
Ορισμένα από τα διδάγματα που μπορεί να προσφέρει η φιλοσοφία στους ερευνητές της ΑΙ προέρχονται από την αρχαία ελληνική σκέψη. Η μαιευτική μέθοδος του Σωκράτη — όπως την περιγράφει ο Πλάτωνας — χρησιμοποιεί την προσποιητή άγνοια και τη διαδοχική υποβολή ερωτήσεων, προκειμένου να αποσαφηνίσει έννοιες, να εντοπίσει αντιφάσεις και, τελικά, να οδηγήσει σε ένα συμπέρασμα.Πολλά από τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης τείνουν προς την κολακεία. Τα μοντέλα που έχουν εκπαιδευτεί με τη σωκρατική μέθοδο, λέει ο Γιοργκ Νόλερ, ειδικός στη φιλοσοφία και την τεχνητή νοημοσύνη στο Πανεπιστήμιο Ludwig Maximilian του Μονάχου, δεν στοχεύουν τόσο στο να ευχαριστούν τους ανθρώπους, όσο στο να αναζητούν την αλήθεια.
Στην πραγματικότητα μια προσεκτική εξέταση του ζητήματος δείχνει πως ούτε η Φιλοσοφία ούτε η ΑΙ, δηλ. Τεχνητή `Νοημοσύνη, στοχεύουν «στο αναζητούν την αλήθεια». Τέτοια αναζήτηση προϋποθέτει γνώση του Συνόλου, κάτι εντελώς έξω από τις δυνατότητες του κοινού ανθρώπου όπως τον ξέρουμε. Στο άρθρο άθελά τους οι συντάκτες δίνουν ένα παράδειγμα της ανημποριάς τους. Γράφουν –
Η φιλοσοφική, και γενικότερα η ανθρωπιστική, κατάρτιση μπορεί επίσης να επηρεάσει την κοσμοθεωρία ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης με πιο συγκεκριμένους τρόπους. Αν τροφοδοτήσουμε, για παράδειγμα, έναν νομικό βοηθό τεχνητής νοημοσύνης με τα έργα του Τζον Λοκ, λέει ο Τόμας Πάουερς, φιλόσοφος της τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο του Delaware, τότε θα υποστηρίξει τα δικαιώματα ιδιοκτησίας ως θεμέλιο της πολιτικής ελευθερίας.
Αλλά ο Λοκ εναντιώθηκε στον θεσμό των τιτλούχων αριστοκρατών που κληρονομούσαν γαιοκτησία και προνόμια ενώ οι φτωχοί παρέμεναν φτωχοί δίχως πολλές δυνατότητες να ανέλθουν κοινωνικά. Αυτός καθόρισε την ιδέα της ιδιοκτησίας ή περιουσίας σύμφωνα με την εργασία που οι άνθρωποι εισάγουν στις πρώτες ύλες και τις μετατρέπουν σε αγαθά (αντικείμενα, τρόφιμα, εργαλεία, ρούχα, οχήματα, οικοδομήματα κλπ.), ενώ το έδαφος, η γη, παραμένει κοινή ιδιοκτησία της ανθρωπότητας ή κοινότητας και τα άτομα έχουν μόνο αποκλειστική κατοχή και χρήση – όχι απόλυτη ιδιοκτησία.
Ένα άτομο, τονίζει ο Λοκ, μπορεί να κατέχει όση γη (επιφάνεια εδάφους) θέλει, φτάνει να αφήνει ίση έκταση και ίδιας ποιότητας (αξίας, θα λέγαμε σήμερα) για όλους τους άλλους!
Σήμερα ούτε Πανεπιστημιακοί της Φιλοσοφίας ή της Πολιτικής Οικονομίας ούτε η ΤΝ εξετάζουν καθόλου τις ριζοσπαστικές ιδέες του Λοκ περί κατοχής και ιδιοκτησίας.
