«Μόνο καθώς εκτίθεσαι ακατάπαυστα στον εκμηδενισμό φανερώνεται το Άφθαρτο που είσαι».
Δεν θυμάμαι από που είναι η ρήση αυτή. Πάντως δεν προσφέρει ευχάριστο φάρμακο. Υπόσχεται αφανισμό που δεν θα είναι κάτι ανώδυνο, όμως αμέσως έπειτα υπόσχεται κάτι άλλο.
Το μυαλό έχει μάθει να αποφεύγει τον πόνο όπως η γάτα το νερό. Μα η εκμηδένιση εδώ δεν αναφέρεται στον θάνατο του σάρκινου σώματος ούτε στον πόνο σταδιακής κατάρρευσης. Αναφέρεται στην επαναληπτική εξαφάνιση του «εγώ», της ακαθόριστης, φευγαλέας μορφής του εαυτού που νομίζουμε ότι είμαστε – τις βιογραφικές αφηγήσεις που φτιάχνει συνεχώς ο νους. Είναι οι διάφορες ταυτότητες με τις ιδεοληψίες και προτιμήσεις τους, με τους σχεδιασμούς για ασφάλεια, δημοφιλία, ορθότητα και παρόμοια.
Κι εδώ υπεισέρχεται και η πνευματικότητα, αυτή η τόσο κακομεταχειρισμένη, πονεμένη λέξη. Διαβάζουμε βιβλία αυτοβελτίωσης, διδασκαλίες μυστών και αποκρυφιστών. Ακούμε διαλέξεις και πόντκαστ. Επινοούμε καλλίτερους μηχανισμούς άμυνας ώστε να μη θιγόμαστε από προσβολές και να μη ξεγλιστρούμε σε ευδιάκριτες κακίες.
Μα η πνευματικότητα δεν είναι προστασία και διαιώνιση μιας προσωπικότητας καλοβολεμένης σε μια ζωή άνεσης και καλοπέρασης. Αυτή η προσωπικότητα, που θεωρούμε ύπαρξή μας ή εαυτό μας, είναι τόσο επιτηδευμένη, τόσο ψεύτικη. Κοιτάξτε την προσεκτικά, θαρραλέα. Πόσο γρήγορα κι εύκολα μεταβάλλονται οι σκέψεις, τα συναισθήματα, οι διαθέσεις, οι σκοποί, οι επιθυμίες! Τίποτα δεν μένει σταθερό για μεγάλο διάστημα – κι ελάχιστα στοιχεία είναι αξιόλογα.
Και συνεχώς αναβοσβήνει το «εγώ» που διεκδικεί ότι του αρέσει και περιαυτολογεί σε κάθε περίσταση.
Αυτά όλα πρέπει να εκμηδενιστούν. Κάθε απώλεια συνεπάγεται λίγη έστω, κάποτε πολλή κι έντονη, οδύνη γιατί προσκολληθήκαμε σ’ αυτά.
Χρειάζεται σύστημα και μεθοδική άσκηση μαζί με την αυξανόμενη κατανόηση πως τίποτε αληθινό δεν χάνεται.
Αυτό που όντως είναι, το αληθινό, δεν προσβάλλεται, δεν τραυματίζεται, δεν εκμηδενίζεται. Αθέατο θεάται όλα όσα συμβαίνουν.
