Τ486: Μότσαρτ και «Αμαντέους»

Τ486: Μότσαρτ και «Αμαντέους»

- in Ταυτότητα
0

Το πορτραίτο είναι ημιτελές του 1782 από τον Joseph Lange μα η γυναίκα του Μότσαρτ Constance το θεωρούσε πιο ακριβές.

Η ταινία Amadeus (1984) δεν είναι ακριβώς ιστορική, μα είναι μια πολύ καλή ταινία και δείχνει ορισμένες πλευρές του χαρακτήρα του Μότσαρτ καθώς και ορισμένες συνθήκες της κοινωνίας επί αυτοκράτορα Ιωσήφ.

Ναι, ήταν βρομόστομος ο νεαρός Μότσαρτ ακόμα και όταν μεγάλωσε κι έγινε διάσημος συνθέτης – όπως δείχνουν αρκετές επιστολές του. Αυτή η τάση δεν ήταν ασυνήθιστη την εποχή του. Μα στην περίπτωση του Αμαντέους ήταν μια ζαβολιάρικη προέκταση της παιδικής αθωότητας που αφενός συνεχώς τον ωθούσε σε παιχνίδισμα και αφετέρου στο να συλλαμβάνει καθαρά τις πλείστες εμπνευσμένες συνθέσεις του. Έτσι παρά την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του στο πιάνο ως μικρό παιδί, συχνά μετά την παράσταση του έτρεχε να παίξει με ό,τι παιχνίδια υπήρχαν στον περίγυρο. Έτσι επίσης, έγραφε γοργά, σε λιγοστές περιπτώσεις με μικροδιορθώσεις (όπως στα κουαρτέτα που αφιέρωσε στον Χάυδν), μα συνηθέστατα χωρίς να μουντζουρώνει τις παρτιτούρες του όπως άλλοι συνθέτες.

Ιδού ένα δείγμα του Μότσαρτ κι ένα του Μπετόβεν.

Όπως καταλαβαίνετε, ο Μότσαρτ δεν ήταν ηλίθιος ή ανώριμος. Ούτε έζησε και πέθανε φτωχός. Δεν είχε τα πλούτη του Σαλιέρι μα κέρδιζε αρκετά χρήματα αν και δεν μπορούσε να ρυθμίσει τα οικονομικά του. Του άρεσε να ζει με ανέσεις και κάποτε ξόδευε ασυλλόγιστα δημιουργώντας χρέη.

Οι σχέσεις Μότσαρτ-Σαλιέρι είχαν το στοιχείο του ανταγωνισμού αλλά έτρεφαν αμοιβαίο θαυμασμό ο ένας για τον άλλο. Ο Ρώσος ποιητής Πούσκιν (1799-1837) στις αρχές του 19ου αιώνα έγραψε ένα ποιητικό θεατρικό Μότσαρτ και Σαλιέρι και αργότερα ο Νικολάι Ρίμσκι-Κόρσακοφ (1844-1908) το μετέτρεψε σε όπερα (1898). Η οποιαδήποτε υπόνοια πως ο Σαλιέρι σχεδίαζε να δολοφονήσει τον Μότσαρτ είναι παντελώς φανταστική. Μετά τον θάνατο του Μότσαρτ ο αυτοκρατορικός Kapellmeister δίδαξε μουσική τον ατάλαντο γιο του Μότσαρτ.

Ο Μότσαρτ θάφτηκε σ’ έναν κοινό τάφο μαζί με άλλους όχι γιατί ήταν φτωχός και ξεχασμένος μα διότι αυτό απαιτούσαν τα υγειονομικά μέτρα του αυτοκράτορα. Οι μη αριστοκράτες και κρατικοί αξιωματούχοι θάβονταν σε «κοινούς» τάφους για τον περιορισμό αρρώστιας ή επιδημίας. Αργότερα όμως ένα μνημείο άξιο της ιδιοφυΐας του εγέρθηκε στην κοντινή περιοχή Zentralfriedhof πλάι στον Μπετόβεν!  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *