Πολιτική Οικονομία 148: Μελλοντικές εξελίξεις

Πολιτική Οικονομία 148: Μελλοντικές εξελίξεις

Νικόδημος

1. Όχι, δεν θα κάνω τον προφήτη. Υπάρχουν πολλοί άλλοι…

Πάντως εντύπωση κάνουν οι αισιόδοξες εκτιμήσεις του παρόντος και προβλέψεις για το μέλλον. Μένω κυρίως με την πολιτικο-οικονομική κατάσταση – έστω κι αν αυτή είναι απόρροια μιας ψυχικής κατάστασης ή νοοτροπίας, που οι άνθρωποι αρνούνται πεισματικά να εξετάσουν και να βελτιώσουν (ή θεραπεύσουν).

Επειδή η νόηση (σκέψη, συναισθηματική έκρηξη, νοητική ενέργεια) προηγείται κάθε πράξης και δραστηριότητας, ακόμα και της πιο μηχανικής ή ανεξέλεγκτης, όπως το ξύσιμο ενός σημείου φαγούρας, αν δεν ενδιαφερθούμε για το σύμπαν που ανασαίνει μέσα μας ξεχασμένο και ανεξερεύνητο, ο εξωτερικός κόσμος της κοινωνίας θα παραμείνει όπως είναι με τα γυρίσματα και τα σκαμπανεβάσματά του.

2. Υπάρχουν μεγάλα βήματα προόδου στο υλικό επίπεδο.

Παρά την εκμετάλλευση και καταπίεση στο καπιταλιστικό καθεστώς και παρά την πρωτότοκή του παγκοσμιοποίηση, οι άνθρωποι που ζουν σε ακραία φτώχεια μειώθηκαν από το 36% το 1990 στο 10% το 2015. (Το 1800 το ποσοστό έφθανε περίπου το 80%!)

Χάρη στην παγκοσμιοποίηση, που είναι κόκκινο πανί, για τους πάσης απόχρωσης Αναρχοαριστερούς (=αναρχικούς, μαρξιστές, τροτσκιστές, λενινιστές, σοσιαλιστές, ανανεωτικούς αριστερούς κλπ.), υπανάπτυκτες χώρες του Τρίτου Κόσμου, έκαναν άλματα οικονομικής προόδου και κοινωνικής ευημερίας. Έτσι μειώθηκαν σημαντικά οι ανισότητες μεταξύ των διαφορετικών χωρών – χωρίς αυτό να αλλάζει το γεγονός πως το χάσμα μεταξύ πολύ πλουσίων και φτωχών μεγαλώνει.

Η τεχνολογία, η ιατρική και άλλες επιστήμες έχουν συμβάλει θεαματικά σε αυτήν την πρόοδο. Το προσδόκιμο της ζωής έχει αυξηθεί σε όλες τις χώρες ως συνέπεια και σε ορισμένες διπλασιάστηκε.

Η τεχνολογία εξ ανάγκης οδηγεί σε μεγαλύτερο εκδημοκρατισμό. Στις αρχές του 20ου αιώνα ελάχιστες χώρες είχαν δημοκρατικό πολίτευμα (Βρετανία, Ολλανδία, ΗΠΑ), ενώ στις αρχές του 21ου ελάχιστες έχουν απολυταρχικό ή δικτατορικό καθεστώς. Οδήγησε και σε μείωση του αναλφαβητισμού κατά 50% από το 1975.

3. Όμως μπορούμε να περιμένουμε πως αυτή η πρόοδος θα συνεχιστεί;

Η τεχνολογική ανάπτυξη σίγουρα θα προχωρήσει. Μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη και διευρυμένη πληροφορική, θα επιφέρει πρόσθετες βελτιώσεις στο υλικό επίπεδο – στην οικονομία, υγεία και πληροφόρηση.

Ίσως – και λέω ίσως – να επέλθει επαρκής έλεγχος πάνω στις ακραίες μεταβολές των κλιματικών συνθηκών. Ίσως και το καπιταλιστικό καθεστώς να γίνει πιο δίκαιο στην αναδιανομή του πλούτου και προνομίων. Ίσως και οι ρύποι να μειωθούν.

Ίσως ακόμα να βελτιωθεί το σύστημα Παιδείας στις πλείστες χώρες έτσι που οι μαθητές και φοιτητές (και καθηγητές) να έχουν πολύ καλύτερη κατάρτιση στα θέματα που μελετούν κι ερευνούν (και διδάσκουν).

Μα οι απάτες, αδικίες κι εγκληματικότητες που παρατηρούνται σε όλες τις χώρες άσχετα με το πολιτικό καθεστώς τους θα μειωθούν, άραγε;

4. Η τεχνολογική πρόοδος (μαζί με την πληροφορική και την τεχνητή νοημοσύνη) μπορεί τόσο εύκολα να γίνει σύνεργο στα χέρια προέδρων και πρωθυπουργών για απολυταρχική εξουσία και συνακόλουθη καταπίεση των πολιτών.

Η ηθική (και ανήθικη) πλευρά του ανθρώπου δεν εξετάζεται όπως πρέπει στα τρέχοντα συστήματα Παιδείας.

Από αυτήν την άποψη βλέπουμε να επικρατεί η τριάδα Άγνοιας, Αλαζονείας και Απληστίας. Και αυτή γεννά ματαιοδοξία, φθόνο και μίσος.

Όλα αυτά είναι απόψεις κι εκδηλώσεις ενός ανεξέλεγκτου εγωισμού.

Πόσοι από μας είναι διατεθειμένοι να χαλιναγωγήσουν τον εγωισμό τους για το ευρύτερο καλό;

Η αισιοδοξία είναι χρήσιμη, μα ακόμα πιο χρήσιμο είναι το φως της καθαρής αυτο-εξέτασης.

2 Comments

  1. Τενόρος

    Κάποτε είχα πονοκέφαλο και έναν καθηγητή φίλο μου (ειδικό σε ζητήματα οπτικής) στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. Μου πρότεινε να καταπιώ ένα σχετικά βαρύ παυσίπονο. Του λέω "βρε παιδί μου, αυτό θα απαλύνει το σύμπτωμα αλλά η αιτία θα παραμείνει, έτσι δεν είναι; Σε καμιά ώρα θα έχω πάλι πονοκέφαλο!" Μου απάντησε ότι αυτό είναι λάθος. "Μετά από ένα σημείο", είπε, "το σύμπτωμα και η αιτία είναι πολύ κοντινά πράγματα. Εσύ ξεκίνησες να έχεις πονοκέφαλο, αλλά η ένταση και η διάρκεια είναι σίγουρο ότι έχουν προκαλέσει αφύσικο σφίξιμο στους μυς του αυχένα, οπωσδήποτε κάποια υπέρταση, κόπωση στα μάτια και διάφορα άλλα που – με τη σειρά τους – είναι πλέον αιτίες για ακόμη χειρότερο πονοκέφαλο. Με το παυσίπονο θα σταματήσεις αυτή τη κυκλική διαδικασία και θα αρχίσεις να αισθάνεσαι καλύτερα".

    Αποδείχθηκε ότι είχε δίκηο. Θυμήθηκα το όλο περιστατικό όταν διάβασα το "η αισιοδοξία είναι χρήσιμη", το οποίο εξ' αντιθέσεως συνεπάγεται ότι η απαισιοδοξία είναι άχρηστη. Έχω προσέξει ότι πολλοί φιλοσοφούντες την υιοθετούν ως στάση ζωής, είναι βέβαιοι πως τα πράγματα απλώς πάνε από το κακό στο χειρότερο. Όχι σπάνια όμως, ο πονοκέφαλος περνάει.

    Καλό Χειμώνα

    1. Νικόδημος

      Ευχαριστώ για το σχόλιο. Καλύτερο χειμώνα!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may also like

607. Φιλοσοφία: Έχει νόημα η ζωή;

Ναι, η ζωή έχει νόημα και μάλιστα πολύ