(ESPAD)
Είναι περίεργο που σπάνια κάποιος/κάποια μιλάει για τις αιτίες της εφηβικής βίας, η οποία συνεχώς αυξάνεται και γίνεται πρωτοσέλιδο στη χώρα μας, τη χώρα της «τρελής ροδιάς». «Είναι σχεδόν καθημερινές οι ειδήσεις στο αστυνομικό δελτίο για ξυλοδαρμούς, συμπλοκές, συμμορίες, κλοπές από ανηλίκους, παραβατικές συμπεριφορές και συμπεριφορές εκφοβισμού, εντός σχολείου, εκτός σχολείου, σε γειτονιές».
Ένα άρθρο της Γιούλης Επτακοίλης (καθημερινή, 23/5/25), από όπου πήρα την παράθεση, τελειώνει με την εξής λογοτεχνική μα πολύ απογοητευτική παράγραφο: –
Η βία δεν εμφανίζεται ξαφνικά και δεν είναι αναιτιολόγητη. Υπάρχει ένα απορρυθμισμένο περιβάλλον, αλλά και μια σειρά από φίλτρα που έχουν χαλαρώσει, πίσω από έναν νέο που ρίχνει μια δολοφονική γροθιά.
Αναμφίβολα, με τι συνίσταται αυτό το «απορρυθμισμένο περιβάλλον»; Αυτό χρειάζεται να ξέρουμε και να κατευθύνουμε τις προσπάθειες βελτίωσης. Το άρθρο νωρίτερα αναφέρθηκε κάπως επιπόλαια, όμως, στον «ρόλο της οικογένειας, του σχολείου, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης» χωρίς καμιά άλλη διευκρίνηση.
Ευτυχώς το άρθρο μας πληροφορεί πως ενώ στην ΕΕ η χρήση ουσιών από μαθητές μειώνεται στην Ελλάδα αυξάνεται!
Το αποδεικνύει και η πανευρωπαϊκή έρευνα ESPAD 2024 (European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs), η μεγαλύτερη διακρατική έρευνα διεθνώς για τη χρήση ουσιών, το αλκοόλ, άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές και συμπεριφορές υψηλού κινδύνου στους εφήβους. Καταγράφει αυξητικές τάσεις για τους εφήβους στην Ελλάδα. Ας σταθούμε σε δύο σημεία. Το πρώτο: «Το 13% των 16χρονων στην Ελλάδα αναφέρει χρήση κάποιας παράνομης ουσίας (έστω και μία φορά), στην πλειονότητα των περιπτώσεων κάνναβη (11%). Τα ποσοστά είναι σημαντικά αυξημένα το 2024 συγκριτικά με το 2019, ενώ επιπλέον καταγράφουν την υψηλότερη τιμή της τελευταίας 25ετίας. Αντίθετα με ό,τι παρατηρείται στην Ελλάδα, στις περισσότερες χώρες της ESPAD, η χρήση ουσιών μειώνεται σταδιακά μετά το 2011».
Γιατί αυτή η τάση; Είμαι σίγουρος πως πολλοί μανδαρίνοι στην Κυβέρνηση «ανησυχούν». Μα αυτή η αυξητική πρόοδος δεν είναι κάτι καινούριο. Παρατηρείται από τη δεκαετία 1980 και δώθε! Οπωσδήποτε,
όπως γράφει το άρθρο, «Οι απαντήσεις δεν είναι απλές και το πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό». Μα αύξηση παρατηρήθηκε και στα έτη 2019 – 2024 οπότε κυβερνά η Νεοδημοκρατική κυβέρνηση. Αν πράγματι ανησυχούσαν γονείς και πολιτικοί θα γινόταν κάτι. Ή όχι;
Στην ΕΕ, «[π]αρατηρείται μείωση στο ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι έχουν καταναλώσει αλκοόλ. Ωστόσο, στην Ελλάδα, συγκριτικά με το 2019 (προηγούμενη έρευνα), το 2024 υπάρχει αύξηση σε δύο βασικούς δείκτες προβληματικής κατανάλωσης: στην υπερβολική κατανάλωση (5 ή περισσότερα ποτά στη σειρά στην ίδια περίσταση), η οποία αυξήθηκε από 32% σε 37%, και στη μέθη, που αυξήθηκε από 10% σε 13%, αντίστοιχα».
Θέλουν όντως να βελτιώσουν την κατάσταση γονείς (πρώτιστα), εκπαιδευτικοί και πολιτικάντηδες; Δεν το νομίζω. Το θέλουν μόνο εφόσον δεν χρειάζεται να κάνουν κάτι οι ίδιοι. Διότι δεν ξέρουν τι και πώς πρέπει να πράξουν. Ούτε θέλουν να μάθουν. Και μάλλον δεν υπάρχουν άνθρωποι που θα τους διδάξουν. Οπότε ας περιμένουμε κάποιο ουρανοκατέβατο θαύμα!
