284. Φιλοσοφία: Ο αόρατος κόσμος

284. Φιλοσοφία: Ο αόρατος κόσμος

- in Φιλοσοφία
7

Νικόδημος

1. Όχι δεν πρόκειται για πνεύματα, φαντάσματα, ξωτικά. Ούτως η άλλως αυτά είναι ορατά – αλλιώς δεν θα τα ξέραμε!

Είναι πασίγνωστη πλέον, αόριστα έστω, η επιστημονική θεωρία του Big Bang για τη δημιουργία – μια γιγάντια έκρηξη ενός μοριδίου «ύλης» πριν από μερικά δισεκατομμύρια έτη. Η θεωρία δεν μας λέει πώς εμφανίστηκε αυτό το μορίδιο ή γιατί έγινε η έκρηξή του τότε που έγινε. (Η ονομασία μπιγκ μπανγκ δόθηκε από τον Βρετανό αστρονόμο Fred Hoyle ο οποίος δεν πίστευε σε αυτό!)

Έτσι όμως ξεκίνησε η δημιουργία, το σύμπαν, που γνωρίζουμε ως ο ένας υλικός κόσμος στον οποίο υπάρχουμε και κινούμαστε. Αυτός ο απέραντος κόσμος πλανητών, άστρων και γαλαξιών υπόκειται σε νόμους.

Ο κόσμος αποτελείται από αναρίθμητες μορφές μειγμάτων ή απλών βασικών υλικών όπως οξυγόνο, υδρογόνο, άζωτο, μόλυβδος κλπ. – δηλαδή αέρας, νερό, χώμα, ξύλο, πέτρα, μέταλλο κλπ. Η συμπεριφορά των μορφών, των όγκων και των βασικών υλικών κυβερνιέται από νόμους. Το νερό δεν θα κοχλάσει στους 50 βαθμούς Κελσίου: χρειάζεται 100 βαθμούς.

Ο υλικός κόσμος είναι ορατός. Οι νόμοι ανήκουν στον αόρατο κόσμο και γίνονται αντιληπτοί μόνο από τον νου μας.

2. Μπιγκ-μπάνγκ έγιναν πολλά σε μικρότερη κλίμακα καθώς ηλιακά συστήματα γεννιούνταν ή μεγάλοι ήλιοι εκρήγνυνταν. Και γίνονται ακόμα. Μικρότερα, μπιγκ-μπάνγκ γίνονται στον πλανήτη μας καθώς ένα ηφαίστειο εκρήγνυται η ένα τσουνάμι ορθώνεται μετά από σεισμό, ή καθώς οι σπόροι ανοίγουν για να ξεπεταχτούν φυτά. Και αυτά όλα ανήκουν στον ορατό αισθητήριο κόσμο: τα βλέπουμε, τα ακούμε, τα αγγίζουμε, τα μυρίζουμε – τα φωτογραφίζουμε.

Μα υπάρχουν και μπιγκ-μπάνγκ στον εσωτερικό συνειδησιακό μας κόσμο που δεν είναι ορατά σε τρίτους. Ξάφνου έχεις μία έκρηξη ενέργειας και κάνεις πράγματα που ανέβαλες βδομάδες, ή νιώθεις φούντωμα σιωπηλής οργής ή χαράς. Άλλοτε νιώθεις μια έκλαμψη έμπνευσης για μουσική, ποίημα ή άλλο έργο τέχνης, ή την έκλαμψη κατανόησης μιας ιδέας ή κατάστασης.

Αυτές οι εκλάμψεις κι εμπνεύσεις, που αραιώνουν καθώς μεγαλώνουμε, προέρχονται από έναν αόρατο κόσμο επίσης. Μα και το αρχέγονο μόριο με την άπειρη συμπύκνωση ενέργειας καθώς και η έκρηξή του από κείνον τον αόρατο κόσμο προήλθαν.

Το μυαλό, τον εγκέφαλο κάποιου άλλου, τον βλέπουμε, τον αγγίζουμε, τον τέμνουμε. Ο νους όμως και οι εμπνεύσεις του άλλου δεν φαίνονται…

3. Αυτός ο αόρατος κόσμος στον οποίο βρίσκονται οι νόμοι που είναι οι αιτίες μορφών και συμπεριφορών, φαίνεται να είναι και η πηγή που στέλνει εκλάμψεις κατανόησης, εμπνεύσεις κι εκρήξεις χαράς και δυστυχίας. Είναι γεμάτος ενέργεια και τόση γνώση!…

Αυτός ο αόρατος κόσμος είναι διαθέσιμος, μα τον περισσότερο χρόνο μοιάζει κλειστός σε μας, απροσπέλαστος. Ακόμα κι αν εργαστούμε σκληρά, κι αν θυσιάσουμε απολαύσεις, συχνά δεν μας χαρίζει μια έκλαμψη, δεν μας προσφέρει ένα άνοιγμα, μία χαραμάδα, μια ρωγμή στην κοινή μας καθημερινή πραγματικότητα, για να έχουμε αυτό που το σύνηθες, κανονικό μυαλό μας επιθυμεί.

Είναι παράξενο. Γνωρίζουμε άριστα και αναμφισβήτητα πως αυτός ο κόσμος υπάρχει, είναι κοντά μας, εδώ, «μέσα μας». Μα δεν μπορούμε να εισέλθουμε κατά βούληση και, παρά τις προσπάθειες και τα παρακάλια μας, δεν μας χαρίζει τις εκλάμψεις του όποτε το θέλουμε – όπως κάνει στις μεγάλες ιδιοφυϊες τις οποίες όλοι ζηλεύουμε.

Γιατί άραγε; Μπορούμε να κάνουμε κάτι κι εμείς;

4. Όλα τα γνωστά έργα Πολιτισμού στην Ιστορία προήλθαν από εκείνο τον κόσμο. Τα μεγάλα έργα τέχνης – ποίησης, μουσικής, αρχιτεκτονικής, κλπ – ξεχύθηκαν από τη σκοτεινιά του. Οι απαραίτητες συνθήκες για την κοινωνική συμβίωση χωρίς την οποία θα ήμασταν αξιολύπητα, μοναχικά, φοβισμένα, πλάσματα χαμένα σε ένα μεγάλο, απειλητικό σύμπαν – κι αυτές προήλθαν διατυπωμένες κι εφαρμόστηκαν από ανθρώπους που είχαν πρόσβαση σε κείνον ή που κέρδισαν την εύνοια του.

Για να μπορούμε να ζούμε μαζί ως πολιτισμένη, δίκαιη κοινωνία πρέπει να μην βλάπτουμε άλλους, να λέμε την αλήθεια, να μην κλέβουμε, να μην νοθεύουμε ουσίες, σχέσεις και θεσμούς, να μην επιθυμούμε περισσότερα από ό,τι όντως χρειαζόμαστε…

Αυτές οι αρχές αγνοούνται από πολλούς που θέλουν να βλάψουν, να εξαπατήσουν, να κλέψουν, να σκλαβώσουν άλλους για προσωπικό όφελος.

Οι αρχές αυτές διατυπώθηκαν επανειλημμένα κι έγιναν το θεμέλιο και το στήριγμα όλων των γνωστών πολιτισμών.

Ένα διαφωτιστικό παράδειγμα είναι η διατύπωση τους στις 5 από τις 10 εντολές που ο Μωυσής έφερε από το Ιερό Βουνό, στο οποίο του μίλησε ο Θεός κατά το ταξίδι των Εβραίων μετά την Έξοδό τους από την Αίγυπτο προς τη γη της Επαγγελίας (Έξοδος 20. 1-17 Παλαιά Διαθήκη): ου φονεύσεις, ου κλέψεις, ου ψευδομαρτυρήσεις, ου μοιχεύσεις (= νοθεύσεις), ουκ επιθυμήσεις.

Είτε ιστορικό γεγονός είτε μυθολογικό, η αφήγηση αυτή δίνει ένα σύμβολο για την ύπαρξη και πρόσβαση στον αόρατο κόσμο του νόμου και της σοφίας.

Πρέπει να ανέβουμε στο Ιερό Όρος για να εισέλθουμε.

Πώς όμως; Και ποιο είναι το Ιερό Βουνό για μας;

7 Comments

  1. Το κείμενο σε οδηγεί με ρητορική δεινότητα στον αιώνιο εσωτερικό εχθρό μας : τον ΕΓΩΪΣΜΟ ΜΑΣ !
    Αυτόν πρέπει να ΞΕΚΙΝΉΣΟΥΜΕ να ΣΦΥΡΙΛΑΤΟΥΜΕ με τέχνη , για να μην μας ξεγλιστρά χάρις στην ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣΗ, ΏΣΤΕ ΝΑ ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΑ ΞΕΦΟΥΣΚΩΝΕΙ , για να μας επηρεάζει λιγότερο, ώστε να αρχίσει η άνοδός μας στο Ιερό Βουνό !
    Αυτό,ωστόσο, απαιτεί την ΕΛΞΗ για ΑΥΤΌ, τη ΘΈΛΗΣΗ, την ΘΥΣΙΑ, την ΔΥΝΑΜΗ ,την ΥΠΟΜΟΝΗ, την ΑΤΣΑΛΕΝΙΑ ΕΠΙΜΟΝΗ μα κυρίως ΤΗΝ ΣΤΑΘΕΡΗ ΑΠΟΦΑΣΗ !
    Ομως χωρίς τον κατάλληλο ΔΑΣΚΑΛΟ για να μας οδηγεί,να μας εμπνέει & να μας ενδυναμώνει, μοιάζει ΑΔΥΝΑΤΗ Η ΑΝΑΒΑΣΗ !
    βετα ματαθια.

  2. Ακριβως ετσι.

  3. Ο ανθρωπος πολλες φορες ξεχνα της αρετες της ζωης μια μια οσες περισσοτερο ξεχασει τοσο πιο δυσκολο για την ζωη του.

  4. Το ιερό βουνό είναι ο λόγος του Θεού …..

  5. Πύλαρος

    Διαβάζοντας το κείμενο θυμήθηκα (ίσως και λόγω των ημερών) το παρακάτω απόσπασμα από την «Επί του Όρους» ομιλία του Ιησού:

    «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών έστιν η βασιλεία των ουρανών» (Ματθ. 5, 3)

    Το ανέβασμα στο Ιερό Όρος που αναφέρει το κείμενο, μοιάζει να είναι η συστηματική προσπάθεια να γίνει κάποιος «πτωχός τω πνεύματι», δηλ. να αποκαθάρει το νου του από εγωιστικές επιθυμίες, διαθέσεις, σκέψεις, καθιστώντας τον έτσι «πτωχό» από περιττές κινήσεις. Να μείνει «κενός» από ότι έχει συνηθίσει να σκέφτεται και να νιώθει, απ' ότι γνωρίζει και πιστεύει. «Κενός» και ήσυχος. Τότε, ίσως, η «Βασιλεία των Ουρανών» αρχίσει να φανερώνεται, με άλλα λόγια ο αόρατος κόσμος να του χαρίσει εκλάμψεις κατανόησης, έμπνευσης.

    Είναι σωστή αυτή η προσέγγιση; Υπάρχει κάτι επιπρόσθετο ή διαφορετικό που θα μπορούσε να διαφωτίσει το θέμα πληρέστερα;

    1. Νικόδημος

      Αγαπητέ Πύλαρε,

      συμφωνώ πως αυτή είναι η μόνη λογική ερμηνεία του χωρίου αυτού στον Ματθαίο. Εδώ όμως υπάρχει μια μικρή αντίφαση στη διατύπωση. Το “πνεύμα” έχει πάντα θετική σημασία στα Ευαγγέλια. Γιατί να μη γράψει “οι καθαροί τω πνεύματι”, όπως λέει πιο κάτω “οι καθαροί τη καρδία”;

      Στον Λουκά, ο Ιησούς κατεβαίνει από το όρος και μιλάει στους μαθητές και σε πολύ λαό “επί τόπου πεδινού” και λέι – “μακάριοι οι πτωχοί, ότι υμετέρα εστίν η βασιλεία…” Αξίζει να το διαβάσει κανείς.

      Αλλά, ναι, ο Ματθαίος μόνο όπως είπαμε μπορεί να ερμηνευθεί…

    2. ενλογος

      Καλημέρα .Ψυχούλες μου να θυμάστε ότι:
      Οι παραβολές που διαβάζονται σήμερα στα Χριστιανικά μυστήρια και τις εκκλησιαστικές τελετές, ειπώθηκαν πριν 20 αιώνες, διά στόματος Χριστού αλλά γράφτηκαν 50-60-90 έτη μετά την Θεία Σταύρωση , Ταφήν , κι Ανάστασην του Σωτήρα θεανθρώπου "ΜΕΣΣΙΑ EΜ-ΜΑ-ΝΟΥ-ΗΛ " από τους μαθητές… ΑΥΤΟΥ .

      Έγραψαν οι μαθητές τα "ΠΑΘΗ" αυτού, του σταυρωθέντος …ΝΟΥ
      Οι μαθητές αυτού και οι "Μεθαυτών" που "Κατεδιώχθησαν" κι αυτοί, από τους ίδιους "Διώκτες" και "Σαυρωτές" του "Φορητού τους Νου".
      Καταδιωκόμενοι λοιπόν οι μαθητές, από τους δικούς τους ΕβραίοΡωμαίους{εγωισμό και κτητισμό} "Πανικόβλητοι" έλεγαν τα Συμβάντα τα γενόμενα το "ΠΑΣΧΑ του ΓΟΛΓΟΘΑ"

      Έγραψε μετά ο καθένας , με δικά του λόγια, ότι είδε κι άκουσε ,κι έμαθε ,κι έπαθε και σκέφθηκε, κι ένοιωσε, και βίωσε από την δική του "ΣΥΝ-ΑΝΑ-ΣΤΡΟΦΗ", τόσο μ "Εκείνον", τον…Υιόν του Θεού τον… Μεσσία, τον…"Διδάσκαλο",τον… "Θεάνθρωπο",τον…"Μετά των ληστών συν-σταυρωθέντα Χριστόν" , όσο και με τους διώκτες του, που έγιναν κατοπινοί… διώκτες αυτών… των μαθητών.

      Είναι των μαθητών οι αναφορές και ο ιστορικές περιγραφές, καταγραφές κι αντιγραφές, που μεταφράστηκαν και μεταδόθηκαν γενεά σε γενεά, στην πάροδο του χρόνου.
      Είναι των μαθητών το συμπέρασμα κι οι βιο-ψυχο-λογική…Εν-τύπωση .
      Είναι οι ΕΝ-πειρίες" , τα παθήματα αυτών…ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ που…Ονομάσθηκαν κατόπιν "Απόστολοι κι Ευαγγελιστές" και…Έγιναν αυτοί, της νέας Χριστιανικής θρησκείας…οι ιδρυτές και…
      Ιδρύθηκε μία ακόμη θρησκεία, που άλλοι την…Υπερασπίζονται,άλλοι την Υποσκάπτουν κι επήλθαν φοβερές διαμάχες κι εκτροπές και…https://www.wattpad.com/84170397-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%B9%CE%BF-%CF%84%CE%B7%CF%83-%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%83-%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B7

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may also like

Ε1443: Η Ρωσική πλευρά (2)

Αντιγράφω από κάποια Irina M. που ζει στην