1. Η Αγία Τριάδα δεν αναφέρεται πουθενά στην Καινή Διαθήκη. Απεναντίας στο Κατά Μάρκον 12.29 ο Χριστός λέει “Κύριος ο Θεός ημών Κύριος εις έστιν”, δηλαδή ένας και μόνος Κύριος! Αργότερα και ο Παύλος στην επιστολή προς Κορινθίους Α’ (8-6) γράφει “ημίν εις Θεός ο πατήρ:για μας ένας είναι ο Θεός, ο Πατέρας.”
Στον τρίτο αιώνα προβάλλει το δόγμα με τον Γρηγόριο Θωματουργό 260-265 – Θεός Πατέρας, Υιός και Άγιον Πνεύμα- “τριάς τελεία ….μη μεριζομένη”. Μετά το 360 γίνεται αναγκαστική η προσευχή στην Αγία τριάδα. Και το 381 στην Β’ Οικουμενική Σύνοδο (Κωνσταντινούπολη) διατυπώνεται ξεκάθαρα το τριαδολογικό δόγμα “Τρία πρόσωπα εις ένα Θεό”.
Είναι λοιπόν η Αγία Τριάδα επινόηση των εκκλησιαστικών και όχι των κειμένων στην Καινή Διαθήκη.
2. Αλλά, παρότι ενσωματώθηκε στο Σύμβολο της Πίστης (της Β’ Συνόδου, 381), το 669 ορίστηκε όλοι οι κληρικοί να το γνωρίζουν και το 826 κάποιος επίσκοπος Βασίλειος επέβαλε στους κληρικούς να το απαγγέλλουν κάθε Κυριακή, ωστόσο η Αγία Τριάδα παραμένει ένα θεωρητικό δόγμα, μακρινό και άσχετο με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων, ακόμα και των πιστών χριστιανών.
Πράγματι, πώς συνδέεται με τη ζωή, τα γεγονότα και τα φαινόμενα του γνωστού μας κόσμου; Ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών κι έτσι σχετίζεται άμεσα με μας τους ανθρώπους και τα δρώμενά μας – άσχετα με το ότι ζούμε και δρούμε σαν να μην υπάρχει ο Θεός παρών και πληρών! Ακόμα και η τρανοί Ιεράρχες μας φέρονται σαν να το έχουν λησμονήσει!
3. Αυτό δεν είναι απλά και μόνο θεολογικό δόγμα: είναι και φιλοσοφικό θέμα με ψυχολογική άποψη.
Π.χ. κάποιοι συνδέουν την Τριάδα με την ανθρώπινη φύση και μια δομική άποψη του νου που έχει τρία στοιχεία: το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, κοινωνικές σχέσεις και (ανα–)προσαρμογή στο φυσικό περιβάλλον και την αναπτυσσόμενη και μεταβαλλόμενη κοινωνία. Άλλοι πάλι τη συνδέουν με τις τρεις πλευρές του ανθρώπινου ψυχισμού – την διάνοια, το συναίσθημα και τη ζωτικότητα ή δραστική ενέργεια.
Αλλά βέβαια, είναι δύσκολο να δει κανείς πώς ακριβώς συνδέονται αυτές οι τριάδες – η Αγία Τριάδα του Πατέρα, Υιού και Πνεύματος με τις ανθρώπινες ψυχολογικές απόψεις. Εξίσου δύσκολο να συνδεθούν σημασιακά με τους τρεις guṇa της Βεδικής Παράδοσης: sattva (φως, χαρά, γνώση), rajas (κίνηση, επέκταση, πάθος,) tamas (σκότος, αδράνεια, μνησικακία, ή δημιουργική δύναμη, (αντί –) δραστική ή παθητική και περιοριστική).
Η Τριάδα είναι αποκύημα της Μονάδας, του Μονοθεϊσμού που σχετιζόταν με τον Μοναρχισμό (αρχαία Ιουδαία, Αίγυπτος, βασίλεια και αυτοκρατορίες κλπ.). Μα αντανακλούσε και την τριάδα των παγανιστών όπου ο νέος θεός γεννιόταν με την άνοιξη από τον ουράνιο θεό και την μητέρα Γη για ανανέωση, όπως και η ανάσταση του Όσιρι και άλλων θεοτήτων στη Μέση Ανατολή όπως και του Ιησού.
Αλλά η Τριάδα παραμένει δόγμα μακρινό και ασύνδετο με τη ζωή μας.
