Αυτήν τη στιγμή τα τρισεκατομμύρια κύτταρα στον οργανισμό σου είναι οργανωμένα σε ένα σύνολο που διεκπεραιώνει χιλιάδες διαδικασίες – σχεδόν όπως σε μια πόλη. Η ίδια η εξέλιξη φαίνεται να έχει προωθήσει την κάθε οργανωμένη ολότητα και όταν αυτή κάπου χαλάει, ο οργανισμός δυσλειτουργεί και πεθαίνει.
Για τον νου ολότητα είναι η συνειδησία. Όμως ενώ ο νους έχει ερευνήσει και συνειδητοποιήσει την ολότητα υλικών οργανικών σωμάτων, δεν έχει κάνει το ίδιο (τουλάχιστο στις παραδόσεις της Δύσης) για τον εαυτό του.
Βρίσκουμε μια έγκυρη προσέγγιση σε αυτό το επίπεδο στη Βεδική Παράδοση στα φιλοσοφικά/ψυχολογικά συστήματα Βεδάντα και Γιόγκα. Εδώ έχουμε δυο διαφορετικές μεθόδους πρακτικής μελέτης. Η μια είναι αφαιρετική (ή αποφατική) και συνοψίζεται στη φράση neti, neti ‘‘όχι αυτό, όχι έτσι’’, δηλ. ‘‘Εγώ δεν είμαι αυτό που παρατηρώ, δεν είμαι έτσι όπως νιώθω κλπ.’’ Η άλλη είναι καταφατική με διεύρυνση και συνοψίζεται στη φράση ahaṃ brahma-asmi “Εγώ είμαι το Απόλυτο Μπράχμαν’’. Και στις δύο κύριο ρόλο παίζει η απόσπαση.
Με τη δεύτερη πρακτική το άτομο διευρύνει την επίγνωση του πέρα από κάθε συνηθισμένο όριο. Αυτό γίνεται με το άνοιγμα της προσοχής και κάποια μορφή διαλογισμού σε βαθύτερο κι ευρύτερο πεδίο ησυχίας. Η βάση είναι η αίσθηση ‘‘Εγώ είμαι τώρα εδώ, στο παρόν ώσπου φθάνει η επίγνωση’’. Έτσι το περιορισμένο και περιοριστικό αίσθημα ατομικής ύπαρξης, το ατομικό εγώ, ξεπερνιέται καθώς το παροδικό πρόσθετο στοιχείο (πχ. “είμαι ιδιαίτερο, έξυπνο, ανώτερο πρόσωπο”) χάνεται και το ατομικό αίσθημα ύπαρξης “εγώ είμαι” συγχωνεύεται στο συμπαντικό αίσθημα ύπαρξης.
Η άλλη πρακτική neti-neti φέρνει αποστασιοποίηση από την ταύτιση με καταστάσεις του νου και του σώματος, που υπερεπιβάλλονται στον Εαυτό. ‘‘Δεν είμαι η ενόχληση στον αυχένα ή στο πόδι, δεν είμαι η κούραση, ο πονόλαιμος ή ό,τι άλλο.’’ Αυτά για το υλικό σώμα. Για το νοητικό σώμα: ‘‘Δεν είμαι αυτή η επιθυμία ή ζήλεια ή απέχθεια, δεν είμαι ο θυμός, η αλαζονεία ή ό,τι άλλο.’’ Με αυτήν την απόσπαση /αποστασιοποίηση ο νους θυμάται την ολότητα του Εαυτού.
Έτσι και οι δυο προσεγγίσεις έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.
