Αφιερώνουμε το σημερινό σημείωμα στον Ουάλλας Στέγκνερ (1909-1993), συγγραφέα που αν και θεωρείται από τους σημαντικότερους του 20ού αιώνα, παραμένει σχετικά άγνωστος στη χώρα μας. Εγραψε 30 βιβλία, τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ και το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας των ΗΠΑ, καθιέρωσε τις Σπουδές Δημιουργικής Γραφής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί τρία βιβλία του, ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησε το ολιγοσέλιδο «Ο νόμος της φύσης και το όνειρο του ανθρώπου» από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Πρόκειται για ομιλία που έδωσε ο συγγραφέας το 1988 στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, για τη λογοτεχνία, σε μετάφραση και εισαγωγή του Γιάννη Παλαβού και επίμετρο του Χρήστου Οικονόμου.
α) «Οι συγγραφείς που θαύμαζα τότε –και ακόμα θαυμάζω– δεν ήταν μάγειρες. Θύμιζαν νομίζω περισσότερο γλύπτες. Η τέχνη τους ήταν μια γνήσια απόπειρα εξέτασης γνήσιων, επιτακτικών ανθρώπινων προβλημάτων και αδιεξόδων».
β) «Δεν χωράει αμφιβολία ότι το έργο είναι τόσο καλό όσο κι ο δημιουργός του. Βλέπει μονάχα με τη διαύγεια με την οποία είναι ικανός να δει ο συγγραφέας κι επιπλέον αναπαράγει τους αστιγματισμούς του».
γ) «Κοίταξα το καθημερινό και το τετριμμένο στα μάτια και δεν πέτρωσα – δεν είναι η Μέδουσα. (…) Ενας από τους ρόλους του συγγραφέα είναι να καθιστά αξιομνημόνευτο το καθημερινό, να το εξετάζει σε βάθος, γιατί το καθημερινό είναι ο τόπος όπου ο καθένας και η καθεμιά περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας».
δ) «Ορισμένοι βροντοφωνάζουν και κατακεραυνώνουν την μπουρζουαζία και τα συναφή: είναι κι αυτή μια λειτουργία της λογοτεχνίας, ενίοτε μάλιστα την υιοθέτησα κι ο ίδιος. Ομως δεν είναι αυτός ο βασικός μου σκοπός. Εκείνοι βροντοφωνάζουν και βρυχώνται από το βάθρο τους, εγώ ψιθυρίζω από τη γωνιά μου. Εκείνοι μιλούν στους κουφούς, όμως εμένα για να μ’ ακούσει κανείς πρέπει να διαθέτει γερά αυτιά. Γιατί θέλω να ’μαι ένα με τον κοινό ήχο».
ε) «Αν ήταν να επαναστατήσω, θα επαναστατούσα προς την κατεύθυνση της κοινωνικής συνοχής, της παράδοσης, της πολιτισμικής μνήμης, της κοινής εμπειρίας, της γραμματικής και του συντακτικού, του καθημερινού, του συνηθισμένου».
ζ) «Πείτε το αυτοβιογραφία, πείτε το μυθοπλασία, πείτε το όπως θέλετε: είτε έτσι είτε αλλιώς, αν είναι καλογραμμένο, θα κοινωνεί αλήθεια».
Εντύπωση κάνει Το πρώτο απόσπασμα που συνδέει τη (συγ)γραφή με τη γλυπτική!
Να ένα μοντέρνο γλυπτό
Γλυπτό από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με 5 κύκλους. Ποιο γνήσιο επιτακτικό ανθρώπινο πρόβλημα εξετάζει;… Κανένα….
Να ακόμα ένα!
Δημιουργός του Non-Violence (μη-βία) ήταν ο Σουηδός καλλιτέχνης Carl Fredrik Reuterswärd. Το γλυπτό πολλές φορές αναφέρεται και ως «the knotted gun», δηλαδή «το όπλο με τον κόμπο». Απεικονίζει ένα περίστροφο Colt Python 357 Magnum με την κάννη του δεμένη κόμπο και, μέχρι αυτή την στιγμή, υπάρχουν πάνω από 31 αντίγραφά του παγκοσμίως. Αποτελεί ένα σύμβολο με σαφές μήνυμα κατά της βίας και υπέρ της ειρήνης.
Αυτό ακριβώς είναι – ένα σύμβολο δίχως καμμιά καλλιτεχνία ή έμπνευση.
Οι 5 άλλες εκφράσεις του Στέγκνερ μοιάζουν να είναι σε μια ορθή κατεύθυνση!
