Ο Μάρκο Πόλο είναι πασίγνωστος μα λίγοι γνωρίζουν σε τι ακριβώς αυτός ο Ιταλός χρωστά τη φήμη του. Ήταν ένας περιπετειώδης ταξιδευτής, έμπορος, εξερευνητής και ειδικός για τους Μογγόλους, αφού ακολουθώντας πατέρα και θείο ταξίδεψε από τη Βενετία στην Άπω Ανατολή στον θρυλικό Δρόμο του Μεταξιού που οδηγούσε από τη Μέση Ανατολή στην Κεντρική Ασία και τελικά στην Κίνα διασχίζοντας την τοτινή Μογγολική Αυτοκρατορία. Μπήκε στην υπηρεσία του τρανού Kublai Khan εγγονού του θρυλικού Τζένκινς Χαν που ίδρυσε την Αυτοκρατορία.
Το βιβλίο ‘‘Τα ταξίδια του Μάρκο Πόλο’’ βγήκε το 1298-99 όταν ο Πόλο ήταν στην φυλακή μαζί με τον συγγραφέα Rustichello της Πίζας. Γραμμένο στη Φραγκο-Ιταλική, μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες της Ευρώπης στον 14ο αιώνα.
Ο Μάρκο γεννήθηκε και μεγάλωσε στο οικογενειακό σπίτι του στη Βενετία κι έμαθε για τους Μογγόλους νωρίς, καθώς ο πατέρας του Νικολό και ο θείος του Maffeo ταξίδευαν στην Ανατολή ως επιτυχημένοι έμποροι.
Η μητέρα του Μάρκο πέθανε όταν αυτός ήταν 5 ετών και τα επόμενα 10 χρόνια περίμενε να επιστρέψει ο πατέρας του από την Ανατολή. Όντως ο πατέρας επέστρεψε και σύντομα οι τρεις Πόλο, ο Μάρκο ο πατέρας του Νικολό και ο θείος Μαφέ ξεκίνησαν νέο ταξίδι: πέρασαν την Αρμενία, την Περσία, το Αφγανιστάν και τα βουνά Παμίρ (σύγχρονο Tajikistan), την έρημο Gobi κι έφτασαν στην πρωτεύουσα Xanadu όπου έμενε ο Αυτοκράτορας. Έκλεισαν 4 έτη από το ξεκίνημα τους ωσότου τους δεχτεί ο Κούμπλαϊ Χαν σε ακρόαση. Μα το ένα έτος το πέρασαν στο Αφγανιστάν όπου ο Μάρκο είχε αρρωστήσει.
Ο Χαν τους δέχτηκε στο μαρμάρινο και χρυσό παλάτι του, στολισμένο με έργα εξαιρετικής τέχνης. Ο Μάρκο στρώθηκε στην εργασία και μελέτη της κινεζικής γλώσσας. Προόδευσε γρήγορα και ο Χαν του έδωσε άδεια να ταξιδεύει σε όλη την επικράτεια της αχανούς αυτοκρατορίας του όπου επικρατούσε ένα χαρτονόμισμα, παρά κάποιες τοπικές διαφοροποιήσεις, ενώ διορίστηκε και στο Διοικητικό Συμβούλιο του Αυτοκράτορα.
Οι Πόλο έμειναν στην Κίνα συνολικά 17 έτη. Είχαν πλουτίσει στην υπηρεσία του Χαν και τελικά αυτός τους εμπιστεύτηκε να συνοδεύσουν την πριγκίπισσα Κογκάτιν στην Περσία για να παντρευτεί έναν πρίγκιπα εκεί.
Πολλοί συνοδοί πέθαναν στο ταξίδι και όταν έφθασαν στην Περσία βρήκαν πως ο πρίγκιπας επίσης είχε πεθάνει. Τον ίδιο καιρό είχε πεθάνει και ο Κούμπλαϊ Χαν. Έτσι βρέθηκαν τώρα δίχως προστασία στο έλεος των τοπικών πολεμάρχων. Για να γλιτώσουν με τη ζωή και τα πλούτη που μετέφεραν έπρεπε να πληρώσουν ακριβά και αυτό έκαναν. Αναγνωρίζοντας τη δύσκολη θέση τους αποφάσισαν να γυρίσουν με όσα τους έμειναν στην Ιταλία.
Επιστρέφοντας στη Βενετία μετά από 20 έτη απουσίας βρήκαν την πόλη τους σε πόλεμο με την αντίζηλο Γένοβα.
Ο Μάρκο έφτιαξε το δικό του πολεμικό πλοίο και πήρε μέρος στον πόλεμο ενάντια στη Γένοβα. Μα ηττήθηκε σύντομα, αιχμαλωτίστηκε και φυλακίστηκε. Για δυο έτη βρισκόταν στο ίδιο κελί με τον συγγραφέα ποιητή Rustichello στον οποίο διηγήθηκε τα ταξίδια και τις περιπέτειές του. Αυτός τα έγραψε όλα και τα κράτησε. Και οι δυο ελευθερώθηκαν το 1299 όταν πια τελείωσε ο πόλεμος.
Ο Μάρκο έκανε οικογένεια κι επιδόθηκε στο εμπόριο. Ο Ρουστιτσέλο δημοσίευσε το βιβλίο του με τις αφηγήσεις του Μάρκο. Υπάρχουν σήμερα 130 κόπιες από τα χειρόγραφα βιβλία της πρώτης έκδοσης – αφού το τυπογραφείο δεν είχε ακόμα εφευρεθεί. Μα όλα έχουν μικροδιαφορές σε λεπτομέρειες και πλανάται η υποψία μήπως και η όλη αφήγηση είναι μια μυθιστορηματική επινόηση και όχι πραγματική ιστορία.
