Ο φασισμός είναι μια ιδεολογία (και στην πολιτική πραγματικότητα ένα καθεστώς) που χαρακτηρίζεται από απόλυτη εξουσία (με αυταρχικό ηγέτη), η οποία προάγει τον εθνικισμό και την ανωτερότητα της φυλής και την ανάγκη για ένα ισχυρό κράτος που επιβάλλει αυστηρά πολιτικο-οικονομικά μέτρα για τον περιορισμό ή και τη στέρηση δημοκρατικών ελευθεριών (έκφρασης, μετακίνησης, συνάθροισης, ιδιωτικής περιουσίας). Έχει επίσης κορπορατισμό που αντιτίθεται στην ελεύθερη αγορά και ιδιωτική πρωτοβουλία υποτάσσοντας επιχειρηματίες κι εργατικό δυναμικό στη θέληση του ηγέτη.
Υπάρχουν κάποιες λεπτές θεωρητικές, ιδεολογικές διαφορές μεταξύ φασισμού και κομμουνισμού, μα στην πράξη το καθεστώς είναι πανόμοιο. Απολυταρχισμός, δικτατορία, ολοκληρωτισμός, φασισμός: οι όροι περιγράφουν το ίδιο αυταρχικό, καταπιεστικό καθεστώς είτε του Χιτλερικού ναζισμού είτε του Σταλινικού κομμουνισμού.
Το Διεθνές Λεξικό Webster ορίζει τον φασισμό ως: – λαϊκίστικη πολιτική φιλοσοφία, κίνηση ή κυβέρνηση, που εγκωμιάζει το έθνος και την εθνική φυλή βάζοντας το κράτος υπεράνω του πολίτη, που έχει κεντρική αυταρχική εξουσία συγκεντρωμένη στον δικτάτορα ηγέτη, ελέγχει πλήρως τα δημοκρατικά δικαιώματα κι έχει αφανίσει κάθε αντιπολιτευτική διαφωνία.
Η Hannah Arendt έδωσε μια ενδιαφέρουσα ψυχολογική εξήγηση γράφοντας για τον ολοκληρωτισμό στην εξαιρετική μελέτη της The Origins of Totalitarianism: «Το ιδανικό υποκείμενο για την ολοκληρωτική εξουσία δεν είναι οι πεπεισμένοι Ναζί ή Κομμουνιστές αλλά οι άνθρωποι που πλέον δεν διακρίνουν ανάμεσα στο γεγονός και τη φαντασία, ανάμεσα στο αληθινό και το ψεύτικο.»
Υπάρχουν 14 γνωρίσματα ολοκληρωτισμού ή φασισμού.
1) Ισχυρός, αδιάλλακτος εθνικισμός.
2) Καταπίεση πανανθρώπινων δικαιωμάτων.
3) Επισήμανση εχθρών που γίνεται ενωτική δύναμη.
4) Υπεροχή Ενόπλων Δυνάμεων.
5) Σεξισμός με ανδρική υπεροχή.
6) Έλεγχος των ΜΜΕ.
7) Εμμονή με Εθνική Ασφάλεια.
8) Συμμαχία κυβέρνησης και θρησκείας.
9) Κορπορατισμός (1η παράγραφος).
10) Εργατικά Συνδικάτα υπό απόλυτο κρατικό έλεγχο.
11) Περιφρόνηση διανόησης και Καλών Τεχνών.
12) Εμμονή με παραβατικότητα και τιμωρία.
13) Εξόφθαλμη διαφθορά.
14) Ελεγχόμενες εκλογές.
Και τα 14 βρίσκονται τώρα σε πλήρη ανάπτυξη στις ΗΠΑ με την προεδρεία του Ντόναλτ Τραμπ.
