Αντιγράφω από τον Α. Δρυμιώτη (Καθημερινή, 25/5/25) για τη μετακίνηση λύκων, που απειλούν και κατοίκους και τα κόκκινα ελάφια της Αττικής, από την Πάρνηθα στα βουνά της βόρειας Ελλάδας σε πιο κατάλληλο περιβάλλον. Αυτό με απόφαση του Εισαγγελέα Προστασίας Ζώων, που μάλλον δεν έχει σχέση με οικολογία. Αλλά το άρθρο μας δείχνει και τι έγινε στο Yellowstone Park στις ΗΠΑ όταν το 1928 απομακρύνθηκαν οι λύκοι και τι έγινε μετά αφού επαναφέρθηκαν το 1995.
Στην καρδιά της τεράστιας ερημιάς του εθνικού πάρκου Yellowstone εκτυλίχθηκε μια αξιοσημείωτη ιστορία μεταμόρφωσης – μια ιστορία που θα γινόταν φάρος για οικολογική αποκατάσταση παγκοσμίως. Αυτή η ιστορία ξεκίνησε το 1995, με την επανεισαγωγή του γκρίζου λύκου, ενός είδους που απουσίαζε από το πάρκο για σχεδόν 70 χρόνια.
Μια φορά κι έναν καιρό το ουρλιαχτό των λύκων αντηχούσε στις κοιλάδες και τα βουνά του Yellowstone. Αλλά στις αρχές του 20ού αιώνα, αυτά τα μεγαλοπρεπή πλάσματα είχαν κυνηγηθεί μέχρι την εξαφάνισή τους στην περιοχή. Η απουσία τους άφησε ένα αισθητό κενό, πυροδοτώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση που αναστάτωσε το οικοσύστημα. Χωρίς λύκους να τους κρατούν υπό έλεγχο, οι πληθυσμοί των αλκών (ελάφια) αυξήθηκαν δραματικά, τα οποία έτρωγαν αδηφάγα τη βλάστηση του πάρκου. Αυτή η υπερβόσκηση εμπόδισε την ανάπτυξη νεαρών δέντρων και θάμνων, οδηγώντας σε διαβρωμένες όχθες ποταμών και σημαντική μείωση της βιοποικιλότητας.
Η απόφαση να φέρουμε τους λύκους πίσω στο Yellowstone ήταν μια τολμηρή κίνηση, που ωθήθηκε από την αυξανόμενη κατανόηση των οικολογικών αλληλεξαρτήσεων. Τον Ιανουάριο του 1995 οι βιολόγοι απελευθέρωσαν την πρώτη ομάδα 14 λύκων στο πάρκο, μεταφέροντάς τους από τον Καναδά. Αυτοί οι λύκοι, που εξερευνούσαν προσεκτικά το νέο τους σπίτι, δεν γνώριζαν τον βαθύ αντίκτυπο που θα είχαν.
Καθώς οι λύκοι εγκαταστάθηκαν, άρχισαν να κυνηγούν τις άφθονες άλκες. Αλλά δεν ήταν μόνο η μείωση του αριθμού των αλκών που πυροδότησε την αλλαγή – ήταν η αλλαγή στη συμπεριφορά των αλκών. Δεν μπορούσαν πλέον να μένουν άνετα στα ανοιχτά λιβάδια και στις όχθες των ποταμών. Η παρουσία λύκων σήμαινε ότι έπρεπε να παραμείνουν σε εγρήγορση, να κινούνται πιο συχνά και να αποφεύγουν ορισμένες περιοχές. Αυτή η μετατόπιση επέτρεψε στα χόρτα, την ιτιά και τη λεύκα (aspen) να αναπηδήσουν, κάτι που είχε αποτέλεσμα ντόμινο στο οικοσύστημα.
Η αναζωπύρωση της βλάστησης στις όχθες του ποταμού σταθεροποίησε το έδαφος, μειώνοντας τη διάβρωση και βελτιώνοντας την ποιότητα του νερού. Αυτή η αναζωογόνηση δημιούργησε ένα πιο φιλόξενο περιβάλλον για τους κάστορες, ο αριθμός των οποίων είχε μειωθεί λόγω έλλειψης τροφής. Καθώς οι κάστορες επέστρεφαν, κατασκεύασαν φράγματα, τα οποία με τη σειρά τους δημιούργησαν λίμνες που υποστήριζαν ψάρια, αμφίβια και μυριάδες άλλα είδη.
Τα πουλιά βρήκαν νέες θέσεις φωλεοποίησης στα αναγεννημένα δέντρα και οι αρκούδες γκρίζλι του πάρκου επωφελήθηκαν από την αυξημένη παραγωγή μούρων. Ακόμη και τα ποτάμια του πάρκου άλλαξαν πορεία, γίνονται πιο σταθερά και λιγότερο επιρρεπή στις δραματικές αλλαγές που προκαλούνται από τη διάβρωση. Ουσιαστικά, η επιστροφή των λύκων πυροδότησε έναν «τροφικό καταρράκτη», έναν όρο που χρησιμοποιείται από τους οικολόγους για να περιγράψει τη διαδικασία με την οποία οι κορυφαίοι θηρευτές επηρεάζουν έμμεσα διάφορα άλλα είδη και το φυσικό περιβάλλον.
Το 1995, όταν επανήλθαν οι λύκοι, τα ελάφια ήταν 17.000, σήμερα είναι μόνο 4.000 Ουσιαστικά, έχουν επιβιώσει μόνο τα δυνατότερα και υγιέστερα. Ωφελημένoι ήταν και οι επικονιαστές (μέλισσες και colibri) γιατί έβρισκαν περισσότερα λουλούδια. Επιπλέον εμφανίστηκαν ξανά τα αρπακτικά, αετοί και γύπες, γιατί έβρισκαν εύκολη και άφθονη τροφή στα κουφάρια των ελαφιών.
Σήμερα, η κληρονομιά της επανεισαγωγής του λύκου στο Yellowstone συνεχίζει να διαμορφώνει την περιβαλλοντική πολιτική και τις στρατηγικές διατήρησης. Λειτουργεί ως υπενθύμιση της ανθεκτικότητας της φύσης και των βαθιών συνδέσεων που υπάρχουν στον φυσικό κόσμο. Το ουρλιαχτό του λύκου αντηχεί τώρα για άλλη μια φορά στην απέραντη έκταση του Yellowstone, ένα σύμβολο ανανέωσης και της διαρκούς δύναμης της οικολογικής αρμονίας
Δικά σας τα συμπεράσματα!
