Η εξυπνάδα ή ευφυΐα μπορεί να ενδιαφερθεί για την αλήθεια και το ορθό και το καλό, αλλά μπορεί και να τα αγνοήσει
Άλλη η σοφία και άλλη η ευφυΐα ή, όπως κοινώς λέγεται, εξυπνάδα. Υπάρχει και η “νοημοσύνη” που όμως καλύπτει ευρύτερη γκάμα εννοιών. Η γνώση συνδέεται και με τις τρεις.
Η σοφία ενδιαφέρεται μόνο για την αλήθεια και το ορθό και το καλό. Δεν έχει εγωιστική ή έστω προσωπική ποιότητα. Δεν θα κάνει επίδειξη γνώσεων ή καλοσύνης. Δεν θα επιδοθεί σε φλυαρία ή οποιαδήποτε περιττή δράση. Έχει ταπεινότητα και γνωρίζει τις δυνάμεις και ιδιότητες που θα χρησιμοποιήσει καθώς και τα όριά τους. Γνωρίζει επίσης την ορθή χρήση για τα αγαθά και τις ποικίλες απόψεις της ζωής, όπως ο πλούτος, η εξουσία, ο πόλεμος, η αμοιβή και η τιμωρία και παρόμοια.
Και, φυσικά, ο σοφός δεν θα εξαπατήσει ή θα βλάψει άλλον. Μπορεί να χρησιμοποιήσει πίεση ή τιμωρία (όπως ο δάσκαλος προς τον μαθητή) για να τον νουθετήσει και να τον οδηγήσει σε καλύτερη κατάσταση προς τη σοφία!
Η ευφυΐα μπορεί εύκολα να βλάψει και να εξαπατήσει με ποικίλους τρόπους. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί εγωιστικά. Όλοι οι κακοποιοί χρησιμοποιούν ευφυΐα στις εγκληματικές τους δραστηριότητες εξαπάτησης, κλοπής, φόνου.
Εύκολα επίσης ένα έξυπνο άτομο επιδίδεται σε εξυπνακισμούς κι έτσι αποδεικνύεται ανόητο.
Όλοι οι άνθρωποι, τελικά, χρησιμοποιούν ευφυΐα, εξυπνάδα ή νοημοσύνη στις δραστηριότητές τους. Λίγοι είναι σοφοί.
Η νοημοσύνη δείχνει τι είναι ορθό και καλό. Η εξυπνάδα μπορεί να το ακολουθήσει ή όχι και να το πραγματώσει για εγωιστικούς σκοπούς. Η σοφία πάντα το εφαρμόζει για το οικουμενικό καλό.
