Βίβιαν Στεργίου 13.08.2026
Αμέτρητα άρθρα έχουν περάσει τα τελευταία πέντε χρόνια μπροστά από τα μάτια μου σχετικά με το AI.
Αισθάνομαι ένα κράτημα όταν η ανθρώπινη δημιουργικότητα βαφτίζεται πολυτέλεια, γιατί κανένας άνθρωπος δεν ζει εκτός δημιουργικότητας.
Ενώ το διαδίκτυο παραμένει μία εξαιρετική πηγή άντλησης γνώσης, ένα αληθινό θησαυροφυλάκιο με έργα τέχνης και πληροφορίες, πολλοί άνθρωποι αδυνατούν να το δουν έτσι. Η σαχλαμάρα, η ψυχασθένεια, η ακραία απομόνωση, ο ναρκισσισμός που προωθούνται από πανίσχυρες τεχνολογίες (αντικοινωνικά δίκτυα + AI), τούς ασκούν έλξη μαγνητική, ενώ, ταυτόχρονα, το «υλικό για χάζεμα» εξαπλώνεται, λόγω ενός ανταγωνισμού προς τα κάτω, στις ενημερωτικές ιστοσελίδες, στις συζητήσεις και σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής.
Ναι, μπορεί ν’ «απολαύσει» κανείς βρωμοχυλό από βίντεο και εικόνες, αλλά πόσο απολαυστικό είναι όντως αυτό; Όλ’ αυτά φανερώνουν φτώχεια. Είναι μια φτώχεια σε ερεθίσματα και αυτοπεποίθηση, σε πολιτισμικό κεφάλαιο, σε χρόνο/όρεξη/ενέργεια και προσδοκίες.
Μπορείς ν’ ακούσεις το AI να ψελλίζει Μπαχ και ν’ ακούσεις τους κακεντρεχείς να λένε ότι είναι ολόιδιο με τον Γκλεν Γκουλντ, όμως, κάπου μέσα μας όλοι ξέρουμε πως η αληθινή εμπειρία είναι να μεταβείς στην εκκλησία ή τη φιλαρμονική και να ακούσεις το κομμάτι από έναν άνθρωπο. Και το πιο αστείο είναι πως όλοι οι αληθινά πλούσιοι άνθρωποι ακριβώς αυτό κάνουν. Κι ακριβώς αυτό θέλουν για τα παιδιά τους. Μία ζωή με νόημα και πλούτο ερεθισμάτων «εκεί έξω».
Νόμιζα πως ο στόχος ήταν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να μπορούν να διακρίνουν τι στο καλό κάνει έναν Βερμέερ άξιο λόγου. Όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι ν’ αξιωθούν κάποια στιγμή να δούνε έναν πίνακά του από κοντά ή ν’ αποκτήσουν πρόσβαση (δημόσιες βιβλιοθήκες, δημόσια Πανεπιστήμια, πολιτική πολιτισμού) στη γνώση που σε κάνει να θέλεις κάτι τέτοιο. Σήμερα, που η δημοκρατία είναι σε αποδρομή, υποχωρεί και αυτός ο-προφανώς δημοκρατικός- στόχος.
Έτσι, επιχειρείται συστηματικά εκατομμύρια άνθρωποι να πειστούν πως η αυθεντική επαφή με τη δημιουργικότητα, τη δική τους και των άλλων, δεν είναι γι αυτούς, αυτοί προορίζονται για το φθηνιάρικο αντίγραφο. Το φθηνό αντίγραφο, όμως, είναι ανίκανο να δίνει μία αίσθηση σκοπού και να κάνει τη ζωή αξιοβίωτη- ακριβώς επειδή μπορεί να αναπαραχθεί σε πολλαπλές ρέπλικες μέσα σε δευτερόλεπτα. Το χειροποίητο, το αργό, το καμωμένο από άνθρωπο με αποδέκτη τον Άλλον άνθρωπο κάνει ήδη τη μεγάλη επιστροφή. Ελπίζω όχι ως πολυτέλεια.
