Η τέχνη της ζωγραφικής και γλυπτικής πάνω σε βραχώδεις επιφάνειες ανάγεται ως και στην 10η και 11η χιλιετία ΠΚΕ.
Στο Ισ460 εξέτασα τους μεγάλιθους στη Βραζιλία. Σήμερα εξετάζω ορισμένα γλυπτά ή, μάλλον χαράγματα στη βραχώδη κοίτη του Μαύρου Ποταμού (Rio Negro) όπου σμίγει με τον Αμαζόνιο κοντά στη Manaus, βόρεια στη Βραζιλία.
Αυτή η σκηνή ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2010 μα δεν την πρόλαβαν οι εξειδικευμένοι παλαιολόγοι, διότι η ξηρασία δεν διήρκεσε πολύ και τα νερά του ποταμού ξανάρθαν ορμητικά και την κάλυψαν.
Η λεία βραχώδης κοίτη ήταν γεμάτη χαρακτικά ζώων και ανθρώπινων προσώπων.
Το καλοκαίρι του 2023 η ξηρασία διήρκεσε περισσότερο και τα νερά κατέβηκαν σε ιστορικό χαμηλό ρεκόρ. Οι αρχαιολόγοι και παλαιοντολόγοι έσπευσαν και κατάφεραν να κάνουν ορισμένες μελέτες (Valter Cahieres).
Μαζί με ζώα και απεικονίσεις νερών υπάρχουν caretas (μικρά πρόσωπα), τα περισσότερα τετραγωνισμένα και μερικά δίχως μύτη.
Αυτά πρέπει να χαράχτηκαν με κοφτερή πέτρινη αξίνα ή όμοια λεπίδα 1.500 με 2.000 έτη πριν του παρόντος (ή από τον 1ο αιώνα πκε ως τον 6ο ή 7ο ΚΕ). Ο σκοπός χάραξης παραμένει άγνωστος παρότι τα πρόσωπα εκφράζουν και χαρά και θλίψη, όντας απλοϊκά πορτρέτα της κατάστασης του ανθρώπινου νου.
Εφόσον αυτά είναι σκαλισμένα στην κοίτη και στο κάτω μέρος της όχθης, αρχαιολόγοι λένε πως είτε υπήρχαν τότε περίοδοι μεγάλης ανομβρίας είτε ο ποταμός δεν κυλούσε καθόλου μα ήρθε αργότερα.
Τα σκαλίσματα δείχνουν επίσης την τάση για καλλιτεχνική δημιουργία σε αυτόν τον άγνωστο λαό του Αμαζονίου που προφανώς δεν ήταν νομάδα.
