Έχουμε ξαναγράψει για τον Κομφούκιο (Φιλ390: Λάο Τσε και Κομφούκιος: σύγκριση, Φιλ438: Και λίγος Κομφούκιος) που έζησε στα τέλη του 6ου και στις αρχές του 5ου αιώνα πκχ. Εδώ γράφω για τη συνάντησή του με μια πεταλούδα. Ίσως να έχετε ακουστά τον μεταγενέστερο Κινέζο σοφό, Τζουάνγκ Τζου, που δίδασκε το Τάο και κάποτε ονειρεύτηκε πως ήταν πεταλούδα και όταν ξύπνησε δεν ήταν σίγουρος πια αν ήταν άνθρωπος που ονειρεύτηκε πως ήταν πεταλούδα ή πεταλούδα πως ήταν άνθρωπος.
Η ιστοριούλα λέει πως ο Κομφούκιος ήταν ξύπνιος και πως η πεταλούδα, αστραφτερή σε χρυσάργυρα χρώματα, ήρθε εκεί που αυτός καθόταν και συνομίλησε μαζί του. Δεν ξέρω αν ανήκει στην παράδοση και πόσο παλαιά είναι.
‘‘Δάσκαλε’’, είπε η πεταλούδα, “διδάσκεις τις μεγάλες αρετές που κάνουν εφικτή κι ευχάριστη τη συμβίωση στην κοινωνία των ανθρώπων μα και άλλων όντων. Αν τις θυμάμαι καλά είναι η jen ‘‘ευγένεια και καλοσύνη’’ προς τα άλλα πλάσματα. Μετά ren ‘‘ανθρωπινότητα, μεγαλοψυχία’’. Να ασκούμε αυτές τις δύο ακόμα και όταν δεν υπάρχουν άλλοι να μας επαινέσουν με χειροκροτήματα. Υπάρχει και το τελετουργικό li που δεν είναι μηχανικές τελετές και άκαμπτη καλή συμπεριφορά, μα η ποίηση της καθημερινότητας και η χορογραφία του Ουρανού που δίνει ευταξία κι εμποδίζει το χάος να μας ρουφήξει. Καλά τα είπα;”
‘‘Ναι, πολύ ωραία,” απάντησε ο σοφός, “όπως ταιριάζει σε ένα τόσο χαριτωμένο πλάσμα που κινείται ανάμεσα στα λουλούδια. Όμως άφησες την αριστεία junzi που ανήκει εκ φύσεως σε όλα τα όντα, πνοή δοσμένη από τον Ουρανό, μα ξεχασμένη στο βάθος της καρδιάς όντας υπερκαλυμμένη με τόσα χοντρά στοιχεία. Τώρα κάθε ον πρέπει να αποστασιοποιηθεί από αυτά και ακολουθώντας τις αρετές να γίνει το άριστο junzi του είδους του. Η ανάπτυξη, η φώτιση, δεν είναι φυγή από τον κόσμο και τις συνθήκες όπου το κάθε πλάσμα βρίσκεται. Είναι η καλλιέργεια των αρετών προς την αριστεία, καθώς συμβιώνουμε αρμονικά με τους ομοίους μας.’’
‘‘Καλά το κατάλαβα πως δεν είσαι ο μάγειρας, όπως μου είπαν, που επινόησε τους 100 τρόπους να φτιάχνεται το ρύζι… Μα τι γίνεται με την ελευθερία;’’
Έπεται συνέχεια.
