5. Μύθoι: Κοσμογονία στην Ονειρο–εποχή (Αυστραλίας)

5. Μύθoι: Κοσμογονία στην Ονειρο–εποχή (Αυστραλίας)

- in Μυθιστορία
0

Νικόδημος

1. Είναι πολύ παράξενη αυτή η σύλληψη κοσμογονίας στους Αβορίγινες της Αυστραλίας που, λέγεται, αποίκισαν την ήπειρο πριν 50.000 έτη.

Η Ονειρο-εποχή altjura (djugurba, wongar, κλπ.) μεταφράζεται και ως ονειρόχρονος (=dream-time). Είναι η αρχή όπου και οπότε (όπως με την έκρηξη της μοναδικότητας singularity) ξεκίνησε η δημιουργία. Μα δεν είναι παρελθόν μόνο. Είναι και παρόν, το Αέναο, το Αιώνιο Παρόν ή Αεί νυν – που συμπεριλαμβάνει όλο τον χρόνο και όλο τον χώρο. Συμπεριλαμβάνει και διαποτίζει και το μέλλον. 

Επειδή είναι τόσο θολό και ακαθόριστο αυτό το κόνσεπτ (concept: ιδέα, σύλληψη στον νου) υποθέτω πως είναι κατάλοιπο μιας ευρύτερης ιδέας, πολύ παλαιότερης, με πληρέστερη γνώση.

Έτσι η μυθολογία τους λέει πως προ-υπάρχει ένας αόρατος λεπτός κόσμος των Θεοτήτων ή Πνευμάτων-Προγόνων και αυτές οι Δυνάμεις ή Οντότητες καθόρισαν τα όρια του χωροχρόνου όπου δημιούργησαν τον υλικό κόσμο με τα πλάσματα και τα φαινόμενα που γνωρίζουμε.

2. Όπως οι σύγχρονοι φυσικοί δεν μπορούν να μας πουν τι υπήρχε ή υπάρχει πριν τη μοναδικότητα (singularity) και γιατί ξεκίνησε η δημιουργική εξέλιξη τότε που ξεκίνησε, έτσι και ο αυστραλιανός μύθος δεν λέει από πού ή πώς παρουσιάστηκε ο λεπτός κόσμος των Προγόνων και γιατί άρχισαν να δημιουργούν τότε που άρχισαν να δημιουργούν τον οικείο μας κόσμο.

Ξεφεύγοντας από τη μυθιστορία των Αβορίγινων που έχει μεγάλο ενδιαφέρον, θα προτείνω πως μόνο η Βεδική Παράδοση της Ινδίας που συνδυάζει μύθο, θρησκεία, φιλοσοφία και ψυχολογία, δίνει μια επαρκή αφήγηση της δημιουργικής διαδικασίας. Ξεκινά με την Πρωταιτία/Πρωταρχή/Πρωτουσία που είναι το απερινόητο Μπράχμαν (=Πνεύμα Απόλυτο), εξηγεί πως εκείνο το ασύλληπτο Ένα έχει τη Φύση του και σε κείνη την αφανέρωτη Φύση ενυπάρχουν όλες οι δυνατότητες για δημιουργία και οι δυνάμεις που θα τη διεκπεραιώσουν (=αιτιακός κόσμος). Χάρη σε τρεις πανίσχυρες δημιουργικές δυνάμεις παράγεται ο λεπτός κόσμος και από τον λεπτό κόσμο παράγεται ο γνωστός μας υλικός κόσμος με τα όντα και τα φαινόμενά του.

Ο αυστραλιανός μύθος συμπιέζει το Απόλυτο και τη Φύση (=αιτιακό κόσμο) στον ένα λεπτό, αόρατο κόσμο και οι τρεις Δυνάμεις γίνονται πολλοί Πρόγονοι-Πνεύματα.

3. Λέγεται σε μύθους ορισμένων φυλών πως οι Πρόγονοι καθαυτοί μετουσιώθηκαν στα στοιχεία του υλικού κόσμου (γη, νερό κλπ.) και οι ίδιοι έπαιρναν τη μορφή και ουσία των όντων ή πραγμάτων που δημιουργούσαν. Έτσι εναπόθεσαν στη γη ζώα και φυτά και δημιούργησαν τις άλλες προϋποθέσεις για τη συντήρηση της ανθρώπινης ζωής, όπως ποτάμια και νερόλακκοι. (Εδώ οι ανθρωπολόγοι βρίσκουν την απαρχή του τοτεμισμού, δηλαδή τη στενή σχέση μιας οικογένειας ή φυλής με κάποιο ζώο: σαύρα, αρουραίος κλπ. ή, σπανιότερα, φυτό. Μα ο τοτεμισμός είναι μια από τις πολλές χοντρές συνήθειες των Αβορίγινων όταν πια κυριάρχησε η παρακμή). 

Μερικοί μύθοι ορισμένων φυλών μιλούν για τη “σπερματική δύναμη” guruwa ή jiva. Αυτή είναι το λεπτό μυστικό στοιχείο που οι Πρόγονοι εναποθέτουν στη γη, στον υλικό κόσμο, κι εκδηλώνεται στις μορφές και κινήσεις που συναποτελούν τον υλικό κόσμο και τη ζωή με τα όντα και φαινόμενά του. Είναι όπως η ενουσία, φύση και λειτουργία ενός όντος που συμπιέζεται στη μορφή σπόρου όπως με τα δέντρα. Από αυτές τις jiva ή “σπερματικές δυνάμεις” εκδηλώθηκαν τα πάντα στον κόσμο.

Και ο χωρόχρονος εκείνης της δημιουργικής δράσης είναι ο Ονειρόχρονος.

4. Μερικοί μύθοι έχουν κάποτε τη μορφή απλοϊκών ιστοριών που περιγράφουν τη μετατροπή ανθρώπων σε άλλες μορφές, κυρίως ζώα, ερπετά και πουλιά.

Άλλοι είναι πιο περίπλοκοι και οι κύριες μορφές είναι σύνθετες – άνθρωπος-ζώο ή άνθρωπος-φυτό, και αυτές γίνονται τελικά οι γνωστές μας μορφές.

Ένας παράξενος μύθος είναι η δημιουργία του ζεύγους Ungambikula που περιφέρονταν στον κόσμο, όντας οι ίδιοι αυτογέννητοι, και με τα πέτρινα κοπίδια τους έφτιαξαν από τα γήινα υλικά ανθρώπους (Βλ. 251. Φιλοσοφία: Αβορίγινων μύθος δημιουργίας).

Άλλος μύθος λέει πως αφού ο υλικός κόσμος δημιουργήθηκε κι έσφυζε με ζωντάνια και λαμπρότητα χάρη στην ενέργεια της Μητέρας-Θεάς (που ήταν ο Ήλιος), ο Πατέρας Όλων αποκύησε τον Αυγερινό και τη Σελήνη. Αυτοί γέννησαν δυο παιδιά με νοημοσύνη και τα τοποθέτησαν στη Γη και αυτοί ήταν οι πρόγονοι του ανθρώπινου γένους που κυριάρχησαν χάρη στη νοημοσύνη τους (Βλ. 250. Φιλοσοφία: Μυθική κοσμογονία: Αυστραλία).

Αφού επιτελέστηκε αυτό το πρώτο στάδιο δημιουργίας, άλλοι Πρόγονοι βυθίστηκαν ως τα έγκατα της Γης, άλλοι επέστρεψαν στον Ουρανό.

– – –

Όλα τα σχόλια των αναγνωστών είναι ευπρόσδεκτα, εφόσον δεν χρησιμοποιούν προσβλητικούς ή υβριστικούς χαρακτηρισμούς. Επίσης σχόλια στα οποία έχει επιλεγεί η “Υποβολή ως Ανώνυμος/η – Unknown” δεν θα δημοσιεύονται. Μπορείτε να επιλέξετε να υποβάλετε ένα σχόλιο είτε με το προφίλ σας στο Google (1η επιλογή), είτε το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο (2η επιλογή: “Όνομα/URL“), συμπληρώνοντας μόνο το πεδίο “Όνομα” (όνομα ή ψευδώνυμο της αρεσκείας σας). Όλα τα σχόλια πριν τη δημοσίευσή τους πρέπει να εγκριθούν από τον Διαχειριστή (comment moderation), γι αυτό πιθανόν να υπάρξει μια μικρή καθυστέρηση.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may also like

616. Φιλοσοφία: Thomas Hobbes

Ο Τόμας Χομπς (Απρ. 1588 – Δεκ. 1679)