Ο άνθρωπος φαίνεται να είναι το μόνο πλάσμα στον πλανήτη μας που μπορεί να αναλάβει ο ίδιος την πορεία εξέλιξης ή ανάπτυξης του εαυτού και της κοινωνίας του. Είναι ον πνευματικό που εμπειράται τη ζωή στον υλικό κόσμο με την ανθρώπινη μορφή. Ο ίδιος αποφασίζει αν θα προοδεύσει και αναπτυχθεί σε ανώτερο, λεπτότερο επίπεδο εμπειρίας και κατανόησης ή θα κατολισθήσει και θα καταστραφεί.
Αυτή δεν είναι (Νέο-)δαρβινική πρόταση εξέλιξης. Η Δαρβινική θεώρηση βασίζεται στον αγώνα για επιβίωση. Σε αυτόν τον αγώνα πρωτοστατούν δυο παράγοντες. Ο ένας είναι η ικανότητα ζευγαρώματος και κληροδότησης των υφιστάμενων χαρακτηριστικών και ο άλλος είναι η εύρεση αρκετής τροφής που είναι απαραίτητη για τη διαιώνιση του είδους. Στους τελευταίους αιώνες οι άνθρωποι κατόρθωσαν, χάρη στη συνειδησία ή νοημοσύνη τους, να υπερκεράσουν τους δυο παράγοντες. Η ανάπτυξη (άποψη της εξέλιξής) τους πέρασε από τις υλικές ανάγκες για επιβίωση και διαιώνιση στην περιοχή της συνειδησίας ή νοημοσύνης. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί πως αυτή η λεπτότερη δύναμη του ανθρώπου φώτιζε τις επιλογές και στην μακρόχρονη περίοδο όπου κυριαρχούσαν οι πρωτόγονες ανάγκες και τα ένστικτα επιβίωσης. Επιπλέον, ακόμα και τότε υπήρχε κάποια τέχνη στολίσματος και διακόσμησης.
Η ανάπτυξη αυτής της τέχνης εκδηλώνει την πιο εντυπωσιακή άποψη του ανθρώπινου είδους. Συνειδησία ή νοημοσύνη έχουν και άλλα όντα, ζώα και φυτά, μα όχι στην ίδια έκταση κι ένταση με τον άνθρωπο. Από την μια πλευρά ο homo sapiens sapiens, ο γνωστικός άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίσει φυσικές απειλές όπως σεισμός, πλημμύρα, επιδημία κλπ. έστω και αν υπάρξουν πολλά θύματα. Από την άλλη βλέπουμε κρίσεις όπως η κλιματική αλλαγή, ο λιμός σε διάφορες χώρες, επιδημίες και πόλεμοι, που δείχνουν πως η νοημοσύνη μας δεν χρησιμοποιείται τόσο καλά ή συνετά όσο θα μπορούσε. Δείχνουν πως προτιμάμε την άμεση κι επαναλαμβανόμενη ευχαρίστηση με την ικανοποίηση εγωιστικών επιθυμιών από την αυτό-βελτίωση σε ανώτερο ηθικό ον και την καλυτέρευση των συνθηκών συμβίωσης σε ομάδες κι έθνη.
Στη βάση της προτίμησής μας για ικανοποίηση και καλοπέραση είναι η εγωιστική επιθυμία που αγνοεί τις ίδιες ανάγκες σε άλλους. Αν αυτή δεν ελεγχθεί αυστηρά, μάλλον θα ολισθήσουμε προς αυτό-καταστροφή.
