Κράτη που διακατέχονται από εθνικισμό και μωροδοξία κάνουν απίστευτες παλαβομάρες συχνά και προκαλούν την καταστροφή τους. Αυτό έκανε το Χιτλερικό καθεστώς. Αυτό έκανε η Ιαπωνία όταν απρόκλητα έστειλε τα σμήνη της στις 7/12/1941 να βομβαρδίσουν το Περλ Χάρμπορ, Χαβάη. Όπως είπε τότε ο ναύαρχος Yamamoto, “ξυπνήσαμε τον γίγαντα που κοιμάται’’.
Σε αυτήν την sneak attack “ύπουλη επίθεση’’ (καθώς δεν είχε κηρυχθεί πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιαπωνίας παρότι οι σχέσεις κατέρρεαν), 353 ιαπωνικά αεροσκάφη βομβάρδισαν το λιμάνι βυθίζοντας 4 θωρηκτά· 4 άλλα υπέστησαν ζημιές κι 11 άλλα πολεμικά επίσης βυθίστηκαν ή έπαθαν σοβαρές ζημιές. 1.188 αεροπλάνα καταστράφηκαν και 159 υπέστησαν ζημιές. 2.403 άνθρωποι σκοτώθηκαν, 1.178 τραυματίστηκαν. Οι Ιάπωνες έχασαν μόνο 29 αεροσκάφη και 64 προσωπικό, ενώ 74 αεροσκάφη έπαθαν ζημιές. Αρχικά η επίθεση θεωρήθηκε επιτυχία, μα σύντομα οι Γιαπωνέζοι ανακάλυψαν πως είχαν αποτύχει. Τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα έλειπαν κι έτσι έμειναν άθικτα!
Ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς ιστορικούς είναι κατά πόσο οι Αμερικανοί γνώριζαν αρκετά ούτως ώστε να έπαιρναν αμυντικά μέτρα.
Υπήρχαν αρκετά στοιχεία επιδείνωσης των σχέσεων και ιαπωνικής επιθετικότητας. Οι Γιαπωνέζοι δημοσίευαν πολλή αντι-αμερικανική προπαγάνδα και ήταν γνωστό πως ήθελαν να δημιουργήσουν δική τους αυτοκρατορία ως και τις Φιλιππίνες και την Αυστραλία. Επίσης, πέρα από την ιαπωνική εισβολή στην Κίνα, η Ιαπωνία είχε συμμαχήσει με τον ευρωπαϊκό Άξονα των Χίτλερ και Μουσολίνι. Τον Ιούλιο 1941 η Αμερική επέβαλε κυρώσεις σε πετρέλαιο και σίδηρο και ζήτησε την απόσυρση των Ιαπώνων από την Κίνα.
Σύμφωνα με ορισμένα ντοκουμέντα του Αμερικανού πρέσβη στην Ιαπωνία Joseph Grew που ήρθαν στη δημοσιότητα μετά τον πόλεμο, αυτός είχε πληροφορηθεί από τον πρέσβη του Περού για σχεδιαζόμενη επίθεση στο Περλ Χάρμπορ. Ο Grew έστειλε τις πληροφορίες στην Ουάσιγκτον, μα αυτές θάφτηκαν, ως φαίνεται.
Μερικοί πιστεύουν πως ο Ρούζβελτ γνώριζε μα δεν προώθησε την άμυνα στο Περλ Χάρμπορ (εκτός από τον απόπλου των αεροπλανοφόρων που έτσι γλίτωσαν τον βομβαρδισμό). Δεν το έκανε για να έχει καλή αφορμή να ωθήσει την Αμερική στον πόλεμο, ώστε και να βοηθήσει τους Βρετανούς που μάχονταν μόνοι ενάντια στον Χίτλερ και να ανακόψει την Ιαπωνική προέλαση στον δυτικό και νότιο Ειρηνικό.
Αυτή είναι μια ριζοσπαστική θεωρία μα όχι εντελώς απίθανη. Στην Αμερική είχε ήδη μπει σε κίνηση το βιομηχανικό δυναμικό της χώρας στέλνοντας κάποια βοήθεια στους Βρετανούς. Μετά τον Ιούνιο 1941, οπότε οι Ναζί εισέβαλαν στους πρώην συμμάχους τους Σοβιετικούς, ήταν φανερό πως και οι Μπολσεβίκοι χρειάζονταν στρατιωτικό υλικό για να ανταπεξέλθουν εκείνους τους πρώτους φοβερούς μήνες.
Το ερώτημα παραμένει και μάλλον δεν θα υπάρξει καθαρή οριστική απάντηση.
