(κα Μ. Πουρνάρα, Καθημερινή 9/1/26)
Με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας, είναι φυσικό η ατμόσφαιρα των εορτών να είναι επιβαρυμένη με ανησυχία για τα μελλούμενα. Yπάρχει αντίδοτο; Το μεγαλείο της τέχνης είναι αυτό που μπορεί να δράσει ιαματικά. Από την εκπνοή του 2025 κρατώ μια εξαιρετικά αισιόδοξη εικόνα που μου άφησε η επίσκεψή μου στην έκθεση του Παναγιώτη Τέτση στην Εθνική Πινακοθήκη, ανάμεσα στα Χριστούγεννα και το νέο έτος. Κατ’ αρχάς είναι χαρμόσυνη η μεγάλη προσέλευση στην είσοδο με φόντο τη φρίζα της «Λαϊκής Αγοράς» (Κομμάτι της φρίζας στην εικόνα.)….
Η ατομική «Εμμονή του Βλέμματος», που αξίζει πραγματικά να δείτε, αφήνει σπουδαία κληρονομιά. Σε έναν κόσμο που διεθνοποιείται βάναυσα, που ταλαντώνεται από πολέμους και εντάσεις, μας αναγκάζει να ξαναδούμε τη δική μας πατρίδα και όλα τα καλά που αυτή μας προσφέρει αφειδώς. Και μέσα στην καρδιά ενός χειμώνα δύσκολου για τον πλανήτη να μας φέρνει την αύρα του ήλιου, το χρώμα της θάλασσας και του δειλινού, την αγάπη των δικών μας ανθρώπων. Αλλωστε, όπως έλεγε και ο ίδιος: «Ναι η ομορφιά μπορεί να μας σώσει».
Αυτά όλα είναι πολύ σωστά και σεβαστά. Όμως ο νους πρέπει να είναι σχετικά κοιμισμένος ή ελάχιστα πληροφορημένος για πραγματική Τέχνη που μεταδίνει ομορφιά για να αποδεχτεί αυτή την τεχνοτροπία και τα εγκώμια της αρθρογράφου. Ναι, ωραία χρώματα (κάτι κι αυτό) μα όχι αρμονικά ή αρχιτεκτονικά δομημένα έτσι που να ξεκουράζουν το μάτι και το μυαλό. Πολλά δε αντικείμενα μένουν εντελώς ακαθόριστα. Ούτε είναι καθαρά ελληνική σκηνή. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ένα παζάρι στην Κωνσταντινούπολη ή στην…. Ιαπωνία, μια βροχερή μέρα.
Η μεγάλη δυσκολία που περνά απαρατήρητη ή ασχολίαστη είναι πως η αρθρογράφος δεν διατυπώνει ούτε μια πρόταση που να εξηγεί πώς κρίνει αν ένας πίνακας είναι καλός, ή ποια στοιχεία του τον κάνουν καλό. Εγκώμια δίχως συγκεκριμένα κριτήρια είναι μάλλον άσχετα. Και όμως οι κριτικοί έργων σε ζωγραφική ή Ποίηση αρκούνται στη διατύπωση των εγκωμίων τους και ο κόσμος το αποδέχεται….
Αλλά προχωρώ σε έναν άλλο πίνακα, με ίδια περίπου τεχνοτροπία μα πολύ διαφορετική μορφή. Μια βάρκα μόνη, αφημένη σε θολά νερά, μα με τη θολή αντανάκλασή της.
Συγκρίνετε με τις τρεις φωτογραφίες – που αναδίνουν αίσθηση γαλήνης. Θα διάλεγα τον πίνακα του Τέτσι όχι για την ομορφιά του μα για την εμπορική του αξία – και θα τον πουλούσα! Για ομορφιά θα διάλεγα μια από τις φωτογραφίες.
Να και άλλοι πίνακες από άλλους ζωγράφους με ίδιο θέμα…. Πώς κρίνουμε και αποφασίζουμε ποιο είναι καλύτερο έργο; Υπάρχουν κριτήρια – άλλα από το καπρίτσιο του κριτικού; Γιατί με άλλα λόγια πρέπει κι εμείς να θαυμάσουμε τη βάρκα του Τέτση;…. Τι το εξαιρετικό έχει ο πίνακάς του;….
