Μόνο με απάθεια, με καθαρό νου και ήρεμη καρδιά, συναισθάνεσαι πραγματικά και συμπονάς
Υπάρχει πολλή παρανόηση σχετικά με την απόσπαση που κάποτε υποδηλώνεται με τα ονόματα «απάθεια» ή «ουδετερότητα» ή «αδιαφορία» ή και «αντικειμενικότητα».
Γενικά θεωρείται μια διανοητική ιδιότητα ψυχρότητας και αποστασιοποίησης, δίχως ενδιαφέρον, συναίσθηση, συμπόνια.
Οπωσδήποτε, υπάρχει συχνά αυτή η ψυχρότητα και αδιαφορία. Μα δεν ισχύει για την απάθεια ή απόσπαση.
«Απάθεια» προέρχεται από το στερητικό «α-» και το «πάθος». Τώρα «πάθος» σημαίνει φούντωμα συναισθήματος ή συγκίνησης με υπόνοια διεκδίκησης, κατάκτησης, προσκόλλησης αλλά και άλγους, οδύνης, πόνου.
Η σανσκριτική vairāgya έχει ακριβώς όμοια σημασία όντας από το σύνθετο vi-rāga «δίχως, χωριστά από, πάθος, από φούντωμα συγκίνησης και προσκόλληση». Έτσι συχνά συνδέεται με λέξεις που σημαίνουν «μη-προσκόλληση» όπως a-saṃ-sakti.
Απάθεια δεν είναι άρνηση, καταπίεση αισθημάτων όπως αγάπη, ευθυμία, καλοσύνη, λύπη, συμπόνια, φιλία κλπ.
Και σίγουρα δεν είναι άρνηση ζωηράδας και ζωής. Δεν πας να απομονωθείς στη ζούγκλα, στην έρημο ή σε μια σπηλιά.
Η απάθεια είναι λύτρωση από τα δεσμά του πάθους δηλ. της εγωιστικής διεκδίκησης, απόκτησης, προσκόλλησης και οδύνης.
Δεν αφανίζει τα θετικά αισθήματα του ανθρώπου – αλλά την προσκόλληση και τις ψευδαισθήσεις που αυτή προκαλεί σχετικά με ιδιοκτησία, έλεγχο, ανωτερότητα.
Η καθημερινότητα θα συνεχίσει με τα πάνω και τα κάτω, με επιτεύξεις και θριάμβους μα και με αποτυχίες και συμφορές. Μα εσύ δεν ταράζεσαι, δεν υποφέρεις!
Μόνο με απάθεια, με καθαρό νου και ήρεμη καρδιά, συναισθάνεσαι πραγματικά και συμπονάς τους άλλους – δίχως τον άρρωστο, συχνά επίπλαστο συναισθηματισμό.
Μόνο με απάθεια, με καθαρό νου και ήρεμη καρδιά κάνεις ορθές εκτιμήσεις και παίρνεις ορθές αποφάσεις.