Αυτό είναι ο ατομικός εαυτούλης, το εγώ.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα, ας αρχίσουμε με τη διάκριση μεταξύ συνειδησίας και νου. `Η συνειδησία (συνολική, αιώνια επίγνωση) είναι η πρώτη δύναμη του Εαυτού μας, η αληθινή φύση του που παραμένει άγνωστη, απερίγραπτη. Ο νους είναι μία εκδήλωση της συνειδησίας, μια λεπτή λειτουργία ευαισθησίας, αντίληψης, ανάλυσης, λογικής, σύνθεσης, κατανόησης και κινητοποίησης σε δράση στον ενσωματωμένο άνθρωπο.
Ο νους είναι υπέροχο σύνεργο και λειτουργεί με πολλές συχνότητες και ταχύτητες. Μα όσο λεπτή κι αν είναι η συχνότητα (σκέψης και συγκίνησης), όσο μεγάλη κι αν είναι η ταχύτητα, η λειτουργία γίνεται πάντα υπό το φως της συνειδησίας, υπό την εποπτεία της. Μπορεί να μας διαφεύγει συχνά, μα στην πραγματικότητα πάντα έχουμε επίγνωση του τι γίνεται με το νου μας.
Υπάρχει επίσης ένα αίσθημα ύπαρξης που και αυτό εγείρεται ως ενέργεια της συνειδησίας καθώς αυτή ταυτίζεται με μορφές του νου, με κινήσεις των αισθητήριων (όραση, ακοή) ή δραστικών οργάνων (χειρισμός, βάδισμα) ή με καταστάσεις του σώματος. Το αίσθημα ύπαρξης είναι σταθερό κι ενιαίο. Μα καθώς ταυτίζεται με πολλά στοιχεία παρουσιάζεται με ίδια φωνή ως πολλά «εγώ» που όμως μιλούν (ή ψιθυρίζουν μέσα στον νου) ή γίνονται διαθέσεις με ίδιο αίσθημα κι έτσι κυριαρχεί η εντύπωση πως είναι ένα και το ίδιο εγώ.
Παρά τις εξαιρετικές δυνάμεις του, ο νους έχει περιορισμούς. Δεν μπορεί να γνωρίσει τη συνειδησία, χάρη στην οποία υπάρχει. Γνωρίζει πως σε ένα επίπεδο ανώτερο, λεπτότερο, η συνειδησία παρακολουθεί τα πάντα, όλες τις λειτουργίες του και πως τον χρησιμοποιεί για όλες τις πολυποίκιλες ανάγκες του ανθρώπου ενσωματωμένου στον γνωστό υλικό μας κόσμο. Γνωρίζει πως υπάρχει ένας ανώτερος Εαυτός (ένα ανώτερο «Εγώ») που, όμως, δεν καταναγκάζει, δεν πιέζει. Μα όσο κι αν ψάξει, πάντα βρίσκεται μέσα στα δικά του σύνορα και δεν μπορεί να πλησιάσει τη συνειδησία ή τον Εαυτό. Και τα δύο συναποτελούν ένα μεγάλο, βαθύ, ανεξιχνίαστο Άγνωστο. Όπως η μεταθανάτια κατάσταση!
Να, ακόμα ένα παράδοξο της συνειδησίας και ύπαρξης. Το όργανο, με το οποίο συνδέεται με τον υλικό κόσμο και τον ερευνά, δεν μπορεί να συλλάβει τη σύνολη πραγματικότητα – από την απόλυτη συνειδησία, την απόλυτη και αμετάβλητη ύπαρξη, ως το απόλυτο τίποτα.
Το εγώ διεκδικεί τα πάντα: και τη συνειδησία και τον Εαυτό, και την ύπαρξη και τη νοημοσύνη. Μα γνωρίζει αδιαμφισβήτητα πως τίποτα δεν του ανήκει και πως τελικά θα πεθάνει ή θα σβήσει για να γνωρίσει τον Εαυτό. Η νοημοσύνη του, η αντιληπτικότητά του δεν μπορεί να φτάσει, να εμπειραθεί την ανώτερη λεπτή συνειδησία ή επίγνωση του Έσχατου Εαυτού. Διότι δεν έχει μορφή αντιληπτή εκείνο το επίπεδο, ο Εαυτός και η συνειδησία του που είναι η πηγή των πάντων, η Πρωταρχή και Πρωταιτία τους. Ο νους πρέπει να διαλυθεί, να συγχωνευθεί σε κείνη την Πρωταρχή και Πρωτουσία, όπως αφανίζεται όταν βυθίζεται στον δίχως όνειρα βαθύ ύπνο.
Αυτή η διάλυση, ο θάνατος, το σβήσιμο, είναι και ο μόνος τρόπος για τον ενσωματωμένο άνθρωπο να παρουσιαστεί αυτοκαλυπτόμενο το Άγνωστο, το ανεπίγνωστο και απερινόητο, που δεν είναι ιδέα ή κόνσεπτ στον νου αλλά Ύπαρξη και Ζωή, ενιαία κι αιώνια.
Είναι το Αιώνιο που εμπειράται τον Εαυτό του ως Αμετάβλητο και Απροσμέτρητο!
