Η σιωπή δεν είναι κάτι που επιτυγχάνεις: δεν είναι αποτέλεσμα προσπάθειας.
“Το Σύμπαν ολόκληρο παραδίδεται σ ‘έναν ήσυχο νου” είπε ο Λάο Τζου (στο Τάο Τε Τσίνγκ). Πώς, όμως θα ερμηνευτεί το ρητό;
Οι πολλοί θα πουν “σαχλαμάρες”! Διότι ο νους τους δεν μπορεί να ησυχάσει ούτε τόσο που να παρακολουθήσει μια κοινή διαφήμιση για δημητριακά.
Μα, βέβαια, ο Κινέζος σοφός δεν εννοούσε πως ο νους πρέπει να μείνει εντελώς κενός κι ακίνητος σαν μια ξεβαμμένη σανίδα που σέρνεται άβουλη στο ποταμίσιο κύμα. Κάθε άλλο.
Από την άλλη, πάλι, ήσυχος νους σημαίνει νους άδειος από σκέψεις, μορφές, κινήσεις, θόρυβο. Και με τη λέξη “ησυχία” ας καταλάβουμε και “γαλήνη, ηρεμία, σιγή, σιωπή, ακινησία”. Μόνο που αυτή η κατάσταση κενότητας δεν είναι απόλυτο, νεκρό τίποτα.
Αυτό το κενό σιωπής και αταραξίας είναι η μήτρα, η γεμάτη ανεπίγνωστη Ζωή, από όπου γεννιέται το Σύμπαν, όλοι οι κόσμοι, όλα τα πλάσματα, όλα τα φαινόμενα. Γι’ αυτό οι σοφοί λένε πως αυτός ο νους περιέχει όλο το Σύμπαν.
Αυτός ο νους δεν προσπαθεί να πρωταγωνιστήσει στην αέναη θεατρική παράσταση εμφάνισης κι εξαφάνισης – που είναι η κοινή ζωή.
Η πραγματικότητα δεν είναι δυσκολίες να ξεπεραστούν ή προβλήματα να λυθούν. Είναι απλή ευθυγράμμιση με το Τάο (ταοϊστές), με το θείο θέλημα, (χριστιανοί) με τη βούληση του Απολύτου-Μπράχμαν (φιλόσοφοι).
Η σιωπή δεν είναι κάτι που επιτυγχάνεις: δεν είναι αποτέλεσμα προσπάθειας. Είναι θύμηση. Είναι κάτι που αποκαλύπτεται καθώς διαλύονται οι δυσκολίες και περιπλοκές στον κόσμο πλάνης κι αυταπάτης με τη λεπτή ενέργεια της αναγνώρισης και θύμησης.
Με την αποκάλυψη ανακαλύπτεις πως η σιωπή είναι και θα είναι πάντα εδώ, κι αναθυμάσαι συγχρόνως πώς ήταν πάντα εδώ, μαζί σου – η ίδια η ύπαρξή σου.
Τέτοια είναι η λειτουργία του ισχυρού νου – που τελικά συγχωνεύεται στην Πρωταρχή και Πρωτουσία του.