Τον Ιούνιο 2024 αναρτήσαμε το άρθρο ΠΟ298: Εντομοποίηση, στο οποίο επισημάνθηκε η αυξανόμενη τάση του σύγχρονου ανθρώπου για «ομογενοποίηση» ή γενική τυποποίηση καθώς όλα γίνονται ομοιόμορφα ή τυποποιημένα – κατοικίες, ρούχα, τρόφιμα κλπ. Στις εξωτερικές εμφανίσεις του ανθρώπου όλα τείνουν προς επιπεδοποίηση σε ένα ομοιογενές πολιτισμικό σχήμα.
Στην αρχική φωτό βλέπετε κατοικίες στο Πατάρε της Βραζιλίας. Η πρώτη κάτω εδώ είναι από το Χονγκ Κονγκ, το κτήριο, Yick Fat, King’s Road, Quarry Bay. Πλάι, βλέπετε το Corviale, που εκτείνεται σε μήκος ενός χιλιομέτρου, έξω από τη Ρώμη.

Η πυκνοκατοίκηση και ομοιομορφία θυμίζει κυψέλες μελισσών και φωλιές μυρμηγκιών όπως στις φωτό που ακολουθούν. Η φωτό δεξιά είναι πυραμίδες τερμιτών στη Βραζιλία – μια κουλτούρα 4000 ετών.

Το κύριο χαρακτηριστικό σε αυτές τις παμπάλαιες κουλτούρες εντόμων είναι η εξαφάνιση κάθε ατομικότητας προς όφελος της τυποποίησης.
Στο άρθρο «Τα πρώτα βήματα της πολιτικής» Καθημερινή, 9/9/25, ο Ν. Κωνσταντάρας κάνει μια αναφορά στις κοινωνίες εντόμων γράφοντας –
Σε αυταρχικά καθεστώτα, τα δεινά της πολιτικής και κοινωνικής καταπίεσης είναι γνωστά και προκαλούν μικρότερη έκπληξη όταν εκδηλώνονται. Ομως, η συνεχής καταπίεση είναι παραδοχή πολιτικού πρωτογονισμού. / Βεβαίως, το ανθρώπινο είδος είναι πολύ νέο για να έχει λύσει όλα του τα προβλήματα. «Ανατομικά», διαμορφωθήκαμε μόλις τα τελευταία 300.000 με 200.000 χρόνια. Πριν από 100.000 χρόνια αρχίσαμε να ζούμε σε φυλετικές ομάδες και να αναζητούμε τρόπους συνύπαρξης. Η δημοκρατία διαμορφώνεται εδώ και 2.500 χρόνια μόνο. Σε σύγκριση, οι σφίγγες ζουν σε επιτυχημένες αυτοδιοικούμενες κοινωνίες εδώ και 280 εκατ. χρόνια, τα μυρμήγκια 140-168 εκατ. και οι μέλισσες 120 εκατ. Δεν είναι να ζηλεύουμε τη ζωή τους, όμως έχουμε πολλά να μάθουμε από τους παλαιότερους συγκατοίκους μας στη Γη. Εάν προλάβουμε.
Εντύπωση κάνει το σχόλιο πως έχουμε να μάθουμε πολλά από αυτά τα πλάσματα. Τί δηλαδή θα μάθουμε;
Ίσως θα έπρεπε να διαβάσει τη μελέτη του Maurice Maeterlinck The Life of the White Ant, Allen & Unwin, Λονδίνο, 1927, όπου περιγράφει την κοινωνία των τερμιτών. Σταχυολογώ μερικές από τις παρατηρήσεις του.
Στη φωλιά των τερμιτών οι θεοί του κομμουνισμού γίνονται αχόρταγοι Μολώχ, όσο περισσότερα παίρνουν τόσο περισσότερα απαιτούν (…) ωσότου το άτομο να εκμηδενιστεί και η αθλιότητά του να γίνει απόλυτη (…) Η αρρώστια δεν γίνεται ανεκτή και αδυναμία φέρνει τη θανατική καταδίκη. Ο κομμουνισμός ωθείται στα όρια του κανιβαλισμού και της κοπροφαγίας (…) Υπάρχει αναγκαστική θυσία και αθλιότητα των πολλών για την ευτυχία κανενός – ένα είδος οικουμενικής απελπισίας (…) Άλλοτε είχαν φτερά, μα όχι πια. Είχαν μάτια μα τα παρέδωσαν. Είχαν φύλο μα το θυσίασαν.
Θα μπορούσε ο Μαίτερλινκ να προσθέσει – Είχαν ευφυΐα μα την θυσίασαν πρώτη! Και προς τα κει πορεύονται και οι μεταμοντέρνοι άνθρωποι