αυτό που βλέπω και θεωρώ ως εαυτό μου δεν είναι ο αληθινός εαυτός
Συχνά συναντά κανείς σε Δυτικά άρθρα τη διατύπωση πως δεν υπάρχει εαυτός σύμφωνα με ορισμένους δασκάλους (της Ανατολής) όπως ο Βούδας ή και ο σύγχρονος Ramana Maharshi. Εδώ όμως υπάρχει παρανόηση.
Αυτοί οι δυο (και άλλοι δάσκαλοι) δεν εννοούν πως δεν υπάρχει ο αληθινός, έσχατος Εαυτός κάθε ανθρώπου. Εννοούν πως αυτό που συνήθως νομίζουμε πως είναι ο εαυτός μας, η φιγούρα στον νου (ή ψυχισμό) μας που λέει κι αισθάνεται “εγώ” δεν είναι ο αληθινός Εαυτός. Είναι μια φιγούρα, μια αίσθηση εαυτού που έχει σφετεριστεί τη θέση του αληθινού Εαυτού ο οποίος δεν μιλάει και δεν παρατηρείται.
Αυτή η φιγούρα έχει μια σχετική ύπαρξη λέγοντας και νιώθοντας “εγώ” και διεκδικώντας αποκτήματα (μου, δικά μου). Μα δεν είναι ούτε μόνιμη παρουσία ούτε καν σταθερή ύπαρξη.
Στα αγγλικά υπάρχει το “I” και το “me”. “I am in human form”. Αλλά και “You and me are not friends”. Το “I” θα έπρεπε να αναφέρεται στον αληθινό Εαυτό που είναι μόνιμη, σταθερή αθέατη παρουσία, ενώ το “me” αναφέρεται στον σφετεριστή ευμετάβλητο εαυτούλη.
Σε πολλά κηρύγματα του Βούδα (στη γλώσσα Πάλι, που είναι μια παραφθορά της Σανσκριτικής) υπάρχει διάσπαρτη η φράση Na me so atta “αυτός δεν είναι ο εαυτός μου”: δηλ. αυτό που βλέπω και θεωρώ ως εαυτό μου δεν είναι ο αληθινός εαυτός. Μα αυτό το θέμα χρειάζεται εκτενέστερη συζήτηση σε άλλο άρθρο στη σειρά Φιλοσοφίας.