Το χάος γαληνεύει μόλις έρθει θύμηση και αποταύτιση….
Όλες οι καταστάσεις μας έχουν βαθμίδες – τουλάχιστον τρεις. Αυτές εξαρτώνται από την κυριαρχία των τριών γκούνα και την ισορροπία τους. Π.χ. ο ύπνος. Εδώ κυριαρχεί το τάμας – σκοτάδι, ησυχία, αδράνεια, αγνωσία. Μα είναι βαθύς και θεραπευτικός όταν υπερισχύει το σάττβα (αγαλλίαση, λεπτή ενέργεια, φως) και το ράτζας είναι υποταγμένο, με απουσία κίνησης. Το αίσθημα ύπαρξης του ανθρώπου αναπαύεται στην Αφανέρωτη Φύση του Εαυτού, μα δεν το γνωρίζει. Μετά, είναι πάλι τάμας μα με ίσο σάττβα και ράτζας (κίνηση, χοντρή ενέργεια) οπότε το αίσθημα ύπαρξης είναι σε βαθύ ύπνο αλλά όχι πλέον στην αγκαλιά του Εαυτού αλλά στο Οικουμενικό Αίσθημα Ύπαρξης. Στην τρίτη κατάσταση το ράτζας υπερισχύει και ο ύπνος δεν έχει το ίδιο βάθος καθώς το αίσθημα ύπαρξης του ανθρώπου στρέφεται προς την δημιουργία, προς το όνειρο.
Μετά κυριαρχεί το ράτζας με σάττβα να υπερτερεί του τάμας οπότε δημιουργείται το ευχάριστο όνειρο. Το αίσθημα ύπαρξης του ανθρώπου βρίσκεται στη ζώνη των ονείρων και ο νους δραστηριοποιείται.
Στην καθημερινή συνηθισμένη κατάσταση αφύπνισης βλέπουμε πολλές ανεξέλεγκτες καταστάσεις στον νου μας. Σκέψεις ρέουν αλλάζοντας γοργά με συνειρμούς ή με εντυπώσεις που εισέρχονται ξαφνικά. Τα συναισθήματα και οι διαθέσεις επίσης αλλάζουν, πότε προς το ευχάριστο πότε προς το δυσάρεστο. Χαρά εγείρεται αν μας συμβεί κάτι αρεστό. Οργή αν μια έντονη επιθυμία μας δεν ικανοποιηθεί. Πίκρα αν μια προσδοκία μας δεν επαληθευθεί. Κλπ, κλπ.
Μα το χάος γαληνεύει μόλις έρθει θύμηση και αποταύτιση (ή αποστασιοποίηση) από τις κινήσεις του νου. Είναι η πρώτη βαθμίδα ησυχίας. Εκτός και αν το άτομο είναι τυχερό ή έχει εργαστεί εσωτερικά πολύ καιρό, αυτή είναι αδύναμη κατάσταση και η ησυχία, η εμπειρία σιγής ή σιωπής, παύει καθώς το κυρίαρχο “εγώ”, ταυτίζεται πάλι, λόγω συνήθειας, με κάποια κίνηση, κάποια σκέψη, κάποια διάθεση.
Με κατάλληλη εξάσκηση το άτομο μαθαίνει, μόλις έρθει η αποταύτιση να ακροάζεται (με τα δύο αυτιά!) τον περίγυρο, το περιβάλλον. Αν οι συνθήκες είναι καλές και υπάρχει σιγή, τότε η σιγή του νου θα συνδεθεί με την εξωτερική ησυχία και η σιγή θα βαθύνει και θα διαρκέσει πιο πολύ. Αυτή είναι η δεύτερη βαθμίδα. Διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα μόνο, μα ο νους ησυχάζει κάπως κι ενδυναμώνεται. Με πρόσθετη εξάσκηση, και αφού διαλυθούν οι προσκολλήσεις και ταυτίσεις, το άτομο θυμάται και ο νους ησυχάζει αμέσως και δεν ταράζεται όποιες και αν είναι οι εξωτερικές συνθήκες. Η όποια κίνηση και φασαρία δεν τον επηρεάζει. Η συμπεριφορά του όλη τώρα πηγάζει από την κατάσταση σιωπής και αταραξίας. Άνετα πια μένει στη σιωπηλή ενότητα