(Wen Tju: Κατανοώντας τα Μυστήρια, 94)
Όταν υπάρχει μόνο το Ένα υπάρχει ευστάθεια, απλότητα. Όταν εμφανίζονται δύο, εμφανίζονται αντιφάσεις, διαμάχες, περιπλοκές.
Η ουσία της Οδού Τάο είναι ανεπίγνωστη παρουσία όπου συγχωνεύονται και τα αντίθετα. Την ψάχνεις με την όραση μα δεν τη βλέπεις. Την ψάχνεις με την ακοή μα δεν την ακούς. Δεν έχει μορφή, ήχο ή άλλη ποιότητα. Γι’ αυτό αποκαλείται “το απερινόητο μυστήριο”.
Η Οδός Τάο είναι επίγνωση προς τα έσω και η επιστροφή στον Εαυτό.
Όταν η σελήνη στρέφεται και πλησιάζει τον ήλιο, χάνει τη λαμπρότητά της. Το yin δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το yang. Όταν ο ήλιος ανατέλλει, τα άστρα εξαφανίζονται: δεν αντέχουν τόση λαμπρότητα.
Ένα άνθος δεν χάνει το άρωμά του επειδή δεν το μυρίζουν οι άνθρωποι. Μια βάρκα δεν βυθίζεται επειδή δεν μπαίνουν μέσα της άνθρωποι. Και ο παραδειγματικός άνθρωπος δεν παύει από την Οδό επειδή κανείς δεν τον βλέπει. Σε κάθε περίπτωση εκδηλώνεται η αληθινή φύση.
Όταν προσθέτουμε το αγνό στο μιασμένο, έχουμε απαξίωση του ανώτερου. Όταν προσθέτουμε το μιασμένο στο αγνό, έχουμε ανατροπή με ρύπανση. Αν δυο ενέργειες συγκρούονται μέσα στο άτομο, αυτό αρρωσταίνει
Yin και yang δεν επικρατούν σε μόνιμη αναλογία. Έχουμε χειμώνα για μια περίοδο και καλοκαίρι για άλλη. Η σελήνη δεν γνωρίζει τη μέρα που διαδέχεται τη νύχτα. Ο ήλιος δεν γνωρίζει τη νύχτα που διαδέχεται τη μέρα. Για αυτό οι σοφοί δεν αγωνίζονται μα περιμένουν την κατάλληλη εποχή.
Όταν τα νερά πληθαίνουν στη λίμνη, πληθαίνουν και τα ψάρια. Όταν τα δέντρα πολλαπλασιάζονται, τότε έρχονται πλήθος πουλιά και ζώα. Ο ψαράς δεν βουτά στον βυθό για να πιάσει ψάρια: απλά ρίχνει δίχτυα. Ο κυνηγός δεν σκαρφαλώνει στα δέντρα για να πιάσει πίθηκο: απλά στήνει παγίδα.
Οι σοφοί που ωρίμασαν στην Οδό είναι όπως οι άξονες στις άμαξες. Περιστρέφονται στον εαυτό τους μέσα στις πλήμνες, μα δεν μετακινούνται. Όμως μετακινούν τους τροχούς και τις άμαξες και έτσι μετακινούνται και οι ίδιοι για εκατοντάδες χιλιόμετρα.
