Οι επιθυμίες κατακλύζουν τον νου μας κάποτε σαν ασκέρι ατάκτων.
Η καλή μου φίλη Ελισάβετ, ψυχολόγος στις ΗΠΑ (ΛΑ), μου έγραψε πρόσφατα για τις (πιο) τελευταίες αντιλήψεις στο πεδίο της Ψυχολογίας. Έχει, βέβαια, μια αρκετά ανεξάρτητη προσέγγιση από τους συναδέλφους της στα Πανεπιστήμια.
Υπάρχει, ως φαίνεται, μια ανθρώπινη ψυχολογική ιδιομορφία (quirk), γράφει, που λέγεται «εφέ του ορίζοντα» (horizon effect). Είναι ο τρόπος με τον οποίο προχωράμε στη ζωή από μια επιτυχία στην επόμενη: παίρνουμε, ας πούμε, μια προαγωγή και σχεδόν αμέσως ο νους σιωπηλά, γοργά, σκέφτεται το επόμενο βήμα.
Συχνά ο ανθρώπινος νους λειτουργεί σαν μηχανή διαδοχής προορισμών. Το παιδάκι σκέφτεται, μετρά τις μέρες ως τα Χριστούγεννα ή τα γενέθλιά του και μετά τα επόμενα. Ο έφηβος τις ετήσιες εξετάσεις από τις εισαγωγικές ή προκαταρκτικές ως τις κρίσιμες ή πτυχιακές κ.ο.κ.
Στην αρχαιότητα οι ναυτικοί μιλούσαν για τον ορίζοντα στη θάλασσα που όλο και απομακρύνεται – όσο γρήγορα, όσο μακριά κι αν πλέει το καράβι. Ωσότου τελικά φανεί η στεριά, το λιμάνι, ο προορισμός.
Κάθε Τρίτη, νωρίς, πάει και ψωνίζει φρούτα και λαχανικά από τη Λαϊκή της γειτονιάς της. Εκπλήσσεται που βλέπει τουρίστες να τραβούν φωτογραφίες με ακριβές κάμερες ή τα κινητά τους, θεωρώντας κάτι εξωτικό τους πάγκους και τους πωλητές με τα αγαθά που προσφέρουν. Για την ίδια δεν είναι παρά η Λαϊκή, την οποία άλλες μέρες περνά βιαστικά για να πάει στον σταθμό του μετρό.
Δεν βλέπουμε, γράφει, δεν συνειδητοποιούμε τι ήδη έχουμε!
Και συνεχίζει, οι επιθυμίες κατακλύζουν τον νου μας κάποτε σαν ασκέρι ατάκτων. Όταν βρω το ιδανικό πρόσωπο θ’ αρχίσει πραγματικά η ζωή. Όταν κερδίζω 35.000 το έτος θα νιώσω ικανοποίηση. Όταν τελειώσω αυτό το πρότζεκτ θα αναπαυθώ.
Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό το επιπόλαιο «όταν…θα»! Διότι προτού ολοκληρωθεί αυτή η φιλοδοξία μια νέα έχει συναρπάσει τον νου. Και συχνά οι φιλοδοξίες δεν είναι παρά αμάξια ματαιοδοξίας.
Οι μεγάλοι σοφοί μας προειδοποίησαν. Επιθυμία είναι η αιτία δυστυχίας, ακόμα κι όταν εκπληρώνεται μετά από κόπους και καρδιοχτύπια. Διότι θα ακολουθήσει άλλη κι άλλη κι άλλη. Η ικανοποίηση δεν διαρκεί. Η επιθυμία είναι ο εχθρός και του συνετού που επιχειρεί τον αυτοέλεγχο.
Διαβάζουμε αυτές τις νουθεσίες. Τις ακούμε. Τις διαπιστώνουμε στην ίδια τη δική μας εμπειρία. Ακούμε, μα δεν ακούμε. Διαπιστώνουμε, μα μια άλλη επιθυμία καλύπτει ή εξοβελίζει τη διαπίστωση.
Οπότε; Οπότε, ας αρχίσουμε με λίγη ευγνωμοσύνη. Προς το Σύμπαν που σε στηρίζει όσο σε στηρίζει. Υπάρχουν εκατομμύρια άρρωστοι και πολλοί δεν έχουν ούτε περίθαλψη ούτε στοιχειώδη φροντίδα. Υπάρχουν εκατομμύρια στερημένοι. Εκατομμύρια δυστυχισμένα άτομα. Εμείς κάτι έχουμε από αυτά.
Κάνε μια παύση. Κλείσε τα μάτια. Νιώσε την ανάσα σου… Άκουσε τη σιγή… Πες νοερά «Ευχαριστώ!» στο Σύμπαν. Στο Άγνωστο που ρυθμίζει τις τύχες του κόσμου μας, τα πάνω-κάτω της ζωής.
Μπορείς, τελειώνει το κείμενό της, να το κάνεις με ειλικρίνεια;
Την ευχαριστώ εγκάρδια για το κείμενό της!
