Αντιγράφω αποσπάσματα από το μακροσκελές άρθρο του Απόστολου Λακασά (Καθημερινή 19.12.2024).
Μακάρι να ήταν μόνο οι πρυτάνεις που φταίνε, όπως λέει ο Απόστολος Λακασάς. Μα έχουμε κοτζάμ Υπουργείο Παιδείας και οι υπουργοί όλοι θριαμβολογούν εδώ και δεκαετίες για τις μεταρρυθμίσεις τους – αχρείαστες να ήταν. Αυτοί όλοι τί έκαναν τόσα χρόνια τώρα; Και οι μόνιμοι αξιωματούχοι τι έκαναν ή κάνουν εκτός να εισπράττουν τον σίγουρο μισθό τους και να μην κάνουν τίποτα ουσιαστικό. Διότι μικρό θα ήταν το κακό, αν ήταν μόνο θέμα διεθνούς αξιολόγησης. Δεν βλέπουν, όπως κάθε παρατηρητικός νουνεχής πολίτης, πως οι νεολαίοι μας μπαίνουν στραβόξυλα στα ΑΕΙ και βγαίνουν κούτσουρα; Και η εξαπάτηση, διαφθορά κι εγκληματικότητα αυξάνονται;… Δηλαδή πόσο «ειδικός» πρέπει να είσαι για να αντιληφθείς αυτό το πολύ απλό και οφθαλμοφανές γεγονός;
Ξέρουν αυτοί όλοι (υπουργοί, αξιωματούχοι ,κυβερνώντες, αντιπολίτευση, αναλυτές κλπ), ξέρει ο κάθε πρωθυπουργός και οι παρατρεχάμενοί του τι είναι πραγματική Παιδεία;! Διότι αν ήξεραν δεν θα είχαμε τόση αυξανόμενη εγκληματικότητα. Η αληθινή Παιδεία θα έβγαζε έντιμους υπεύθυνους πολίτες!
Τον ακαδημαϊκό διασκελισμό τους καλούνται να διευρύνουν τα ελληνικά ΑΕΙ, ώστε να ανταποκριθούν στον διεθνή ανταγωνισμό. Παρά τις προσπάθειές τους και παρά τις περί του αντιθέτου θριαμβολογίες πρυτάνεων, τα ελληνικά ΑΕΙ υποχωρούν στις διεθνείς λίστες αξιολόγησης, όπως αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), που παρουσιάζει σήμερα η «Κ». Κατ’ αυτόν τον τρόπο δείχνουν να ασθμαίνουν στη μάχη για εξωστρέφεια και προσέλκυση ξένων φοιτητών και ερευνητικών συνεργασιών με ξένα ΑΕΙ, σε μια περίοδο άνθησης της διεθνούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στην Ελλάδα μάλιστα, οι προπτυχιακές σπουδές εντατικοποιούνται, ενώ εκρηκτική αύξηση καταγράφεται στις μεταπτυχιακές σπουδές. Βαρίδια των ελληνικών ΑΕΙ είναι οι «αιώνιοι» φοιτητές που επηρεάζουν τη θέση τους στις διεθνείς αξιολογήσεις, το μειωμένο προσωπικό και η έλλειψη σύνδεσης των προγραμμάτων σπουδών με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Βαρίδια των ιδρυμάτων είναι οι «αιώνιοι» φοιτητές, το μειωμένο προσωπικό και η έλλειψη σύνδεσης των προγραμμάτων σπουδών με τις ανάγκες της αγοράς και τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Ειδικότερα, η ΕΘΑΑΕ στην ετήσια έκθεσή της, η οποία θα επιδοθεί στον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Κωνσταντίνο Τασούλα τις επόμενες ημέρες, παρουσιάζει τη θέση των ελληνικών πανεπιστημίων στις διεθνείς κατατάξεις των οίκων ARWU, THE, QS, Scimago, Webometrics, NTU, URAP και CWUR για το 2023, καθώς και τη μεταβολή της θέσης τους από το 2022. Οι κατατάξεις των οίκων διαφοροποιούνται ανάλογα με το βάρος που δίνει ο καθένας στα διάφορα κριτήρια, όπως το ακαδημαϊκό έργο, οι δημοσιεύσεις, η φήμη, η επαγγελματική πορεία των αποφοίτων τους κ.ά. Από τη μελέτη της κατάταξης των ελληνικών ΑΕΙ προκύπτουν τα εξής:
• Στη λίστα Webometrics, 12 ιδρύματα εμφανίζονται να έχουν βελτιώσει τις επιδόσεις τους σε σχέση με το 2022 και 15 ιδρύματα έχουν λιγότερο καλές επιδόσεις. Ως προς το 2022 εμφανίζεται ακόμη ένα ίδρυμα.
• Στη λίστα της Scimago, στα περισσότερα ΑΕΙ (17) καταγράφεται επιδείνωση των επιδόσεών τους, ενώ μόνο 6 έχουν σημειώσει βελτίωση. Σε σχέση με το 2022, περιλαμβάνονται 3 επιπλέον ιδρύματα.
• Στο URAP, 11 ιδρύματα έχουν επιδείνωση των επιδόσεών τους, ενώ 7 έχουν βελτιώσει τη θέση τους.
• Στη λίστα THE, 8 ιδρύματα εμφανίζονται χωρίς μεταβολή ως προς το 2022 και 5 εμφανίζουν επιδείνωση των επιδόσεών τους. Σε σχέση με το 2022 περιλαμβάνονται επιπλέον 3 ιδρύματα.
• Στο CWUR, σε όλα τα ΑΕΙ, πλην ενός, σημειώνεται επιδείνωση.
• Στη λίστα QS ένα ίδρυμα έχει βελτιώσει την επίδοσή του, δύο σημειώνουν επιδείνωση και τρία εμφανίζονται χωρίς μεταβολές.
• Στη λίστα ARWU για το 2023 περιλαμβάνονται δύο ιδρύματα ακόμη, ενώ επιδείνωση καταγράφεται μόνο σε ένα ίδρυμα. Στα υπόλοιπα δεν παρατηρείται μεταβολή.
• Στο σύστημα NTU καταγράφεται επιδείνωση σε πέντε ΑΕΙ, βελτίωση σε ένα ίδρυμα, ενώ περιλαμβάνονται δύο ιδρύματα ΑΕΙ.
Ενα στοιχείο που επηρεάζει αρνητικά τη θέση των ελληνικών ΑΕΙ στις διεθνείς αξιολογήσεις (και όχι μόνο) είναι οι «αιώνιοι» φοιτητές. Σήμερα, ένας στους δύο (47,97% το ακριβές ποσοστό) εγγεγραμμένους φοιτητές έχει ξεπεράσει το ανώτατο όριο σπουδών της σχολής του (οι 333.741 στους 695.678 φοιτητές). Οπως παρατηρεί η έκθεση, «ο φοιτητικός πληθυσμός στην Ελλάδα εμφανίζεται δυσανάλογα διογκωμένος (8,4%) σε σχέση με τον φοιτητικό πληθυσμό όλων των χωρών της Ε.Ε. και διπλάσιος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (4%) εξαιτίας της ύπαρξης των μη ενεργών φοιτητών στους εγγεγραμμένους. Εκτός από το γεγονός ότι το φαινόμενο αυτό εκθέτει τη χώρα, έχει αρνητικές επιπτώσεις στους λοιπούς δείκτες της ανώτατης εκπαίδευσης. Μία από τις επιπτώσεις είναι ότι στον δείκτη της ποσοστιαίας αναλογίας αποφοίτων προς φοιτητές, η Ελλάδα εμφανίζεται στην τελευταία θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με ποσοστό μόλις 9,8%, το οποίο απέχει πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (23,9%)…
Από την άλλη βέβαια, η Ελλάδα, σε σύνολο 31 χωρών στην Ε.Ε., βρίσκεται στην 28η θέση ως προς την ανάπτυξη δεξιοτήτων (η ανάπτυξη των δεξιοτήτων αντιπροσωπεύει όλες τις δραστηριότητες εκπαίδευσης και επιμόρφωσης της χώρας και τα άμεσα αποτελέσματά τους από πλευράς δεξιοτήτων που έχουν αναπτυχθεί), στην 27η θέση ως προς την ενεργοποίηση δεξιοτήτων (τον βαθμό στον οποίο υπάρχουν και χρησιμοποιούνται οι δεξιότητες στην αγορά εργασίας) και στην 30ή θέση ως προς την εναρμόνιση δεξιοτήτων (τον βαθμό που αξιοποιούνται οι δεξιότητες στην αγορά εργασίας και ταιριάζουν με τις απαιτήσεις της), ενώ συνολικά στον σύνθετο δείκτη European Skills Index καταλαμβάνει την 29η θέση, επίδοση την οποία κατέχει από το 2017.
Τέλος, στον τομέα της έρευνας παρουσιάζεται σχεδόν η ίδια εικόνα των τελευταίων ετών. Οι επιδόσεις της Ελλάδας ως προς την ποσότητα του ερευνητικού έργου, δηλαδή τον αριθμό των επιστημονικών δημοσιεύσεων, εμφανίζονται ικανοποιητικές, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους δείκτες της ποιότητας του ερευνητικού έργου. Η αναλογία των αναφορών ανά δημοσίευση παρουσίασε πτώση για την Ελλάδα κατά την τελευταία δεκαετία, με την τιμή του δείκτη 0,66 κατά το 2013 να πέφτει στο 0,54 κατά το 2023. Η ευρωπαϊκή ερευνητική χρηματοδότηση για την Ελλάδα βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο, ωστόσο τα ΑΕΙ επιτυγχάνουν μικρότερα ποσά έναντι των ερευνητικών κέντρων και των επιχειρήσεων.
Δυστυχώς για όλους, η Παιδεία και τα φοιτητικά έχουν πολιτικοποιηθεί σε βαθμό φανατισμού και τίποτα ουσιαστικό δεν θα γίνει όσο η μεγάλη πλειοψηφία βολοδέρνει στη βολεμένη βλακεία του…
