Παράδοξο φαίνεται σε μας.
Για τους Ανατολίτες Ζεν δεν είναι ταξίδι με προορισμό τη φώτιση. Δεν περπατάς για να φτάσεις. Αυτή είναι η Δυτική νοοτροπία που υπερεπιβάλλεται σε μια Ανατολική πειθαρχία.
Η πειθαρχία Ζεν είναι για τους Δυτικούς παράξενη μα για τους Ανατολικούς έχει μια ανελέητη απλότητα.
Περπατάς για να μάθεις να σταματάς. Για να μην αγωνίζεσαι και να μην αγωνιάς για την επίτευξη πνευματικής προόδου. Έτσι δεν διαλύεις το ταξίδι, το περπάτημα, το “κάμωμα”. Διαλύεις αυτόν που νομίζει πως ταξιδεύει, περπατά, κάνει…(Ξανά διαβάστε την τελευταία πρόταση!)
Το Ζεν δεν ανταγωνίζεται τη νοημοσύνη σου! Όσο περισσότερη νοημοσύνη νομίζεις πως κατέχεις, όσο περισσότερη πληροφόρηση, τόσο λιγότερη, πιο περιορισμένη είναι η έμφυτη ικανότητα σου κατανόησης. Η πληροφόρηση συχνά φράζει την είσοδο με σκουπίδια. Η βεβαιότητα κλειδαμπαρώνει την πόρτα: “Εγώ ξέρω”!
Το Ζεν συχνά εκδηλώνεται σε αγένεια και σκληρότητα. Γιατί η αλήθεια, παρότι μεγαλόψυχη, είναι και ανυπόμονη, κάποτε μάλιστα μοιάζει και παρανοϊκή.
Στην μακραίωνη παράδοση οι μαθητές υπηρετούσαν, καθάριζαν τους χώρους, έκοβαν ξύλα, άναβαν φωτιά, ετοίμαζαν το γεύμα, έπιναν τσάι, κοιμόντουσαν. Οι φωτισμένοι δάσκαλοι υπηρετούσαν, καθάριζαν τους χώρους, έκοβαν ξύλα, άναβαν φωτιά, ετοίμαζαν το γεύμα, έπιναν τσάι, κοιμόντουσαν. Απεχθάνονταν το ψάξιμο.
Έλεγαν οι δάσκαλοι: “Αν νομίζετε πως κατανοείτε, σας διαφεύγει. Αν νιώθετε πως δεν κατανοείτε, είστε πιο κοντά.”
Το Ζεν δεν υποκλίνεται σε κανένα κόνσεπτ, ούτε στο ίδιο το Ζεν! Δεν δίνει απαντήσεις διότι δεν έχει απαντήσεις όπως τα βαθυστόχαστα βιβλία και οι διαβασμένοι δάσκαλοι. Όταν ο ακόλουθος ρωτάει “Ποιο είναι το νόημα της ζωής;”, ο δάσκαλος, τραχύς ή καλοσυνάτος, απάντα “Ποιος ρωτάει;”
Η φώτιση δεν είναι κρυμμένη. Είναι αγνοημένη. Όπως ο χώρος με το τραγούδι του ανέμου στη λιακάδα ή στην καταιγίδα. Όπως ο αέρας της αναπνοής!
