Στο Φιλ1042: Σύμπαν ζωντανό; εξέτασα διάφορες ανοησίες που κυκλοφορούν στους χαλαρής (και χαμηλής) ποιότητας πνευματικούς κύκλους. Σήμερα θα εξετάσω μια ακόμα παράλογη πρακτική που διασπείρουν διάφοροι δάσκαλοι, που, είναι φανερό, δεν ξέρουν πολλά ή δεν μπορούν να δώσουν ορθές οδηγίες.
Μιλούν εκτεταμένα για έναν θάνατο πριν τον θάνατο.
Υπάρχει, λένε, μια παράδοση στα ιερά Ιμαλάια που διδάσκει απαιτώντας «Πέθανε γιόγκι, πέθανε πριν τον φυσικό σου θάνατο για να κερδίσεις αθανασία». Αν όντως υπάρχει τέτοια παράδοση θα πρέπει να είναι σχετικά καινούρια, διότι τα κλασσικά κείμενα των Ουπανισάδων, του Γιόγκα του Πατάντζαλι, η Μπχαγκαβάντ Γκήτα και άλλα δεν αναφέρουν κάτι τέτοιο.
Ο πρώιμος αυτός θάνατος αναφέρεται στον εγωισμό, το ατομικό «εγώ» ή τον «εγωικό εαυτό» (vyaṣṭi ahaṅkāra), που δεν είναι ουσιαστικός, πραγματικός. Αυτός ο εγωισμός ή εαυτός είναι μια εσωτερική αίσθηση που όλοι και όλες έχουμε πως είμαστε μια ξεχωριστή ύπαρξη που είναι ταυτισμένη με το οργανικό σώμα μας. Μα αυτός ο εγωισμός δεν είναι ο αληθινός Εαυτός του ατόμου. Απλώς η φαντασιακή παρουσία του σαν αεικίνητος ίσκιος και η συνεχής ομιλία του (διατυπώνει επιθυμίες, διεκδικεί πρόσωπα και πράγματα, εκφράζει ευχαρίστηση, απέχθεια, οργή, αλαζονεία κ.λπ.) απλώνεται στις λειτουργίες του νου και φαίνεται να κυριαρχεί, παρότι βρίσκεται υπό παρατήρηση όλη την ώρα.
Έχουμε συνηθίσει να «είμαστε» αυτός. Μα είναι ένας σφετεριστής, φτιαγμένος από επιθυμίες και φιλοδοξίες, από αναμνήσεις, σκέψεις διάφορες και ματαιοδοξίες. Είναι διαμορφωμένος (conditioned) από αμέτρητες επιδράσεις: από ορισμένα χαρακτηριστικά που φέρνει μαζί του το βρέφος, από λόγια και συμπεριφορές δανεισμένες από γονείς και άλλους συγγενείς ή γείτονες ή φίλους της οικογένειας. Έχουν συμμετοχή σ’ αυτό βιβλία και μουσικές, η ευρύτερη κουλτούρα της κοινότητας, οι δάσκαλοι, ιερωμένοι και σελέμπριτις, ή πρόσωπα σε θέση εξουσίας. Έτσι έχει όνομα, φύλο, κλίσεις, προτιμήσεις, αρέσκειες, απέχθειες, πιστεύω, ιδεολογία και παρόμοια. Μα αυτά όλα είναι ασταθή και αλλάζουν λίγο-πολύ καθώς εισέρχονται νέες εντυπώσεις και παλιά στοιχεία ξεθωριάζουν.
Είναι σαν μια οφθαλμαπάτη: τη μια στιγμή ο νους είναι βέβαιος πως υπάρχει – νερό ή λάμψη ασημένια στον δρόμο – την επόμενη εξαφανίζεται.
Μόλις αρχίσεις να εξετάζεις αυτήν τη σκιώδη φιγούρα, βλέπεις πόσο φευγαλέα και ανύπαρκτη είναι. Αναγνωρίζεις πως ο αληθινός Εαυτός είναι κάτι ακαθόριστο μα πολύ πιο μόνιμο, το ον που θεάται, αμίλητο, αθέατο.
Η φιγούρα του σφετεριστή κάποτε χάνεται – και τότε νιώθεις ανακούφιση μεγάλη, ελαφράδα και νέα υπόσταση. Κάποτε η εξαφάνισή της έχει πόνο ψυχικό λόγω ισχυρής ταύτισης με κάποια επιθυμία ή συνήθεια. Μα πάλι έρχεται ανακούφιση.
Αυτή η φιγούρα δεν πεθαίνει διότι απλούστατα ποτέ δεν υπήρξε ως αληθινό ον. Οπότε αυτός ο θάνατος είναι σκέτη παρανόηση.
Η επίγνωση που αμίλητη και αθέατη, θεάται τα πάντα δεν φεύγει ποτέ!
