Στις 12 Απριλίου 1945, λίγες εβδομάδες πριν τελειώσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, πέθανε ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, Πρόεδρος των ΗΠΑ στην 3η θητεία του. Τότε οι Ναζί πίστεψαν για λίγο πως είχε γίνει το θαύμα και τα Αμερικανικά στρατεύματα θα έφευγαν από την Ευρώπη…
Μα ο Αντιπρόεδρος, ο Χάρι Τρούμαν, ένας σεμνός και σχεδόν άγνωστος γερουσιαστής από το Μιζούρι, ορκίστηκε 33ος Πρόεδρος των ΗΠΑ και αποδείχθηκε εξίσου ασυμβίβαστος πολέμιος των μελών του φασιστικού Άξονα. Ο Χάρι Τρούμαν είχε γεννηθεί στις 8 Μαΐου.
Εκείνος δεν ήταν άνθρωπος του συστήματος. Ήταν από φτωχή αγροτική οικογένεια, απόφοιτος λυκείου, βετεράνος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, μάλλον αποτυχημένος επιχειρηματίας μα τίμιος δημόσιος υπάλληλος. Δεν μιλούσε με ρητορικά πυροτεχνήματα, αλλά με ευθύτητα. Όπως πολλοί κάτοικοι των Μεσοπολιτειών ήταν απλός και πίστευε στο σωστό και στο λάθος. Και όπως έδειξε ήταν αποφασισμένος να κρατήσει την Αμερική δυνατή — με κάθε κόστος.
Ο Τρούμαν έπρεπε τώρα να κυβερνήσει έναν κόσμο που άλλαζε τρομακτικά γρήγορα. (Το τρομακτικά αναφέρεται στην κατασκευή και χρήση του τρομακτικού νέου όπλου της ατομικής βόμβας που εξόντωσε 200.000 Ιάπωνες στις Χιροσίμα και Ναγκασάκι και λίγο αργότερα της εμφάνισης της Σοβιετικής απειλής και του Ψυχρού Πολέμου.) Μέσα σε λίγους μήνες, ο πόλεμος είχε τελειώσει, μα η ειρήνη δεν έμοιαζε λιγότερο απειλητική. (Για τη χρήση της ατομικής βόμβας και την προεδρεία του Τρούμαν έχω γράψει νωρίτερα Ισ259: Τρούμαν και ατομική βόμβα, εδώ επικεντρώνομαι στο Δόγμα Τρούμαν.)
Η νέα απειλή δεν ήταν στρατιωτική αλλά ιδεολογική και μάλιστα καθαρά εγκληματική. Η Σοβιετική Ένωση, σύμμαχος στον πόλεμο, έγινε αντίπαλος τώρα, στην ειρήνη. Στην Ανατολική Ευρώπη επιβλήθηκαν καταπιεστικά κομμουνιστικά καθεστώτα. Η Πολωνία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία πέρασαν στο ανατολικό σοβιετικό μπλοκ. Μετά την αναφορά του Τσώρτσιλ στο Σιδηρούν Παραπέτασμα (στην Ομιλία του στο Westminster College του Μιζούρι 5/3/1946), η λέξη που ακουγόταν στους διαδρόμους της Ουάσιγκτον ήταν containment «συγκράτηση» για τη σοβιετική επεκτατικότητα.
Τότε γεννήθηκε το Δόγμα Τρούμαν. Ο απομονωτισμός της Αμερικής τελείωσε. Η υπερδύναμη που εγέρθηκε από τη φωτιά και τις στάχτες του πολέμου με την ισχυρότερη βιομηχανία και στρατιωτική δύναμη του κόσμου άρχισε να εμπλέκεται — όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά πολιτικά, οικονομικά και ιδεολογικά.
Ο Ψυχρός Πόλεμος είχε αρχίσει και η Ελλάδα, που είχε βασανιστεί έντονα με τη Γερμανική κατοχή και τώρα αιμορραγούσε με έναν εμφύλιο μεταξύ εθνικοφρόνων και κομμουνιστών ανταρτών, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή. Ο Τρούμαν έστειλε 400 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια και δεκάδες Αμερικανούς συμβούλους για να ανασυγκροτήσουν το κράτος, να εκπαιδεύσουν στρατό, να ελέγξουν τη διοίκηση και να διαφυλάξουν τη χώρα από τον κομμουνισμό. Βοήθεια για την ανασυγκρότηση και της υπόλοιπης Δυτικής Ευρώπης (ειδικά της ερειπωμένης δυτικής δημοκρατικής Γερμανίας) δόθηκε γενναιόδωρα με το σχέδιο του στρατηγού Μάρσαλ.
Από όλες τις Δυτικές χώρες μόνο η Ελλάδα, λόγω των φανατικών αριστερών του ΚΚΕ που ήθελαν να επιβάλουν το φριχτό σταλινικό καθεστώς το οποίο ακόμα και οι διάδοχοι του Στάλιν αποκήρυξαν, υπέφερε τον αιματηρό Εμφύλιο. Ευτυχώς χάρη στη βοήθεια του Τρούμαν που ανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας μετά την ομολογημένη αδυναμία των Βρετανών να τη συνεχίσουν, οι εθνικόφρονες νίκησαν και η χώρα παρέμεινε στις Δυτικές δημοκρατίες.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Τρούμαν πολέμησε για τα δικαιώματα των Αφροαμερικανών και διατήρησε τα βασικά επιτεύγματα του προπολεμικού New Deal. Το 1948 κατόρθωσε να επανεκλεγεί ενάντια σε κάθε πρόβλεψη. Η προεκλογική καμπάνια του βασίστηκε στην ευθύτητά του και την απρόσμενη αποφασιστικότητά του. Αργότερα, το 1952 τον διαδέχτηκε στην προεδρεία ο Dwight (Ike) Eisenhower.
